واژگان کليدي : تطبيق سبك تربيت معصوم آموزهاي قرآني

طرح تفصيلي پژوهش

الف) بيان مسأله (تشريح ابعاد و حدود مسأله و معرفي دقيق آن، بيان جنبه­هاي مورد توجّه در پژوهش حاضر)

قرآن كريم همواره طريقه زيستن پيامبران و تربيت يافتگان مكتب آنان را براي مؤمنان در زمينه هاي مختلف باز گو مي كند تا مسلمانان با تأسي از شيوه زندگي شان، زمينه زندگي توأم با سعادت را براي خويش فراهم سازند.

آموزه هاي قرآني نه بلند پروازانه و نه تحقيق ناپذير، بلكه علمي و تحقيق پذير هستند و معصومان عليهم السلام آن را در عمل محقق كرده اند. از كارآمدترين و موفق ترين شيوه هاي تربيت، تربيت در قالب ارايۀ نمونه عملي و الگوي رفتاري است، چنانچه خداوند در سوره احزاب آيه 21 مي فرمايد: شما را در (خلقت ها و روش) پيامبر خدا نمونه و روش نيكو و پسنديده است. پيامبران و ائمه معصومين نيز اسوه هاي نيك براي تربيت انسانها مي باشد.

در اين پژوهش سعي شده ابتدا تربيت از ديدگاه معصومين بررسي شود و سپس سبك تربيتي قرآن گفته شود و در آخر تطبيق سبك تربيتي معصومان بر آموزه هاي قرآني مورد بررسي قرار گيرد.

ب) علت انتخاب موضوع و اهميت و فائده آن

مهمترين عاملي كه در قرن حاضر دغدغۀ فكري براي والدين و افراد جامع ايجاد كرده، بحث مهم تربيت خصوصاً تربيت ديني و اسلامي است. سبك تربيتي قرآن و معصومين مي تواند رهنمودي علمي و چراغي فروزان براي مربيان، معلمان و ديگر علاقه مندان به تربيت نسل نوخواسته در مسير پر فراز و نشيب تربيت باشد و آنان را در دست يابي به اهداف عالي خود ياري كند.

پس ضرورت دارد سبك تربيتي قرآن و معصومان را بشناسيم تا با استفاده ار آن به سعادت كه هدف نهايي خلقت است، برسيم. به همين جهت اين موضوع از اهميت زيادي بر خوردار است از طرف ديگر چون پيامبران الهي نيز براي تربيت و اصلاح جامه بشري مبعوث گشته اند ،از هيچ تلاش و كوششي در اين راه دريغ نورزيده اند. پيامبر اكرم (صلی اله علیه وآله وسلم ) نيز هدف والاي بعثت خود را چنين بر مي شمارد:« بعثت لاتمم مكارم اخلاق» من براي تكميل مكارم اخلاقي مبعوث شده ام. مربيان و معلمان مي توانند با الگو قرار دادن سيره معصومين به عنوان برترين مربيان عالم، نقش خود را در تربيت به نحو احسن ايفا كنند.

 

ج) تاريخچه و پيشينه پژوهش

بحث درباره سبك تربيتي معصومين و قرآن سابقه طولاني دارد. وتا كنون مقاله هايي در زمينه سبك تربيتي پيامبريا معصومان (علیهم السلام) و سبك تربيتي قرآن نوشته شده است. از جمله: مقاله اي در زمينه اصول و روشهاي تربيتي از ديدگاه پيامبر اكرم (صلی اله علیه وآله وسلم ) نوشته شده كه به روشهايي چون موعظه، پرسش و پاسخ و ارشاد و راهنمايي اشاره شده است. همچنين در مقاله اي به عنوان روشها و راهكارهاي تربيتي در قرآن كريم به روشهايي چون بيداري فطرت فضايل اخلاقي، پند و اندرز، روش عفو و روش انجام اعمال عبادي ذكر شده است. اما در مورد تطبيق سبك تربيتي معصومان بر آموزه هاي قرآني مقاله يا پايان نامه اي نوشته نشده است.ومن در اين تحقيق به اين موضوع اشاره مي كنم.

د) سؤال اصلي پژوهش

سبك تربيتي معصومان (عليهم السلام) چگونه با آموزه هاي قرآني منطبق  است؟

هـ) سؤالهاي فرعي پژوهش

1. معصومان علیهم السلام از چه روش های تربیتی استفاده می کردند؟

2. روش های تربيتي قرآن به چه صورت است؟

3. آیا همه ی روش های تربیتی معصومان از قرآن اتخاذ شده است ؟

 

و) پيش فرضهاي پژوهش

تمام اعمال و رفتار و سخنان معصومان عليهم السلام برگرفته از قرآن است.

 

ز) فرضيه­هاي پژوهش(هر فرضيه به صورت يک جمله خبري نوشته شود.)

معصومان عليهم السلام در تربيت از روشهايي چون: روش موعظه،تكريم شخصيت،روش الگويي و...استفاده مي كردند.در قرآن كريم براي تربيت افراد از روشهايي چون: روش تحريك ايمان،روش الگويي،روش طرح سوال و...استفاده شده است.در قرآن و سيره معصومان عليهم السلام از روشهايي چون روش تكريم شخصيت،روش تلقين به نفس،روش ترغيب و ترهيب و... بكار گرفته مي شد.

 

ح) مفاهيم و متغيرها

تطبيق: برابر كردن دو چيز با هم، با هم مطابق ساختن، برابري.

سبك: روشي كه هر كس براي بيان انديشه خود بر مي گزيند،مشروط به اينكه روش را خود ابداع كرده باشد يا حداقل با روش ديگران متفاوت باشد.

تربيت: برانگيختن و فراهم آوردن موجبات رشد، پژورش و شكوفايي تمامي استعدادها، توانايي ها و قابليت هاي انسان به منظور رسيدن به كمال و سعادت مطلوب.

معصوم: كسي كه داراي ملكۀ نفساني عصمت است كه با داشتن آن مرتكب گناه نمي شود.

آموزه­هاي قرآني: درسهاي قرآني، آموزشهاي قرآني.

متغيرها:

متغير مستقل: آموزه هاي قرآني متغير وابسته: سبك تربيتي معصومان (ع)الف: روش پژوهش

توصيفيü               همبستگي¨            تاريخي ¨                                علّي  ¨                 .......................... ¨

پس از تعيين يکي از روشها آن را بطور اختصار توضيح دهيد.

در اين پژوهش اطلاعات گرد آوري شده پس از دسته بندي موضوعي توصيف شده پس با استفاده از كتابهاي تفسيري به تجزيه و تحليل موضوع پرداخته مي شود تا پاسخ مناسب براي هر يك از پرسشهايي كه ذهن آدمي را درگير نموده است، ارائه شود.

ب : روش گردآوری اطلاعات و داده ها

ميداني¨                                                                 کتابخانه­اي ü                          .......................... ¨

با مراجعه به كتابخانه به جستجوي منابع با اين عنوان پرداختم و بيشتر كتابهايي كه در مورد تربيت و سبك تربيتي معصومان و تربيت از ديدگاه قرآن بود، مطالعه كردم. همچنين مطالبي از منابع ديجيتالي مانند: سي دي و اينترنت استخراج كردم.

ج: اهداف پژوهش

بنيادي[1]  ¨                                                      كاربردي[2] ü                                               ......................... ¨

هدف اصلي: شناخت نسبت به تطبيق سبك تربيتي معصومان(ع) بر آموزه هاي قرآني

اهداف فرعي: 1- آشنايي با سبك تربيتي معصومان(ع)

2- آشنايي با ديدگاه قرآن در زمينه تربيت

 

سازماندهي پژوهش (شامل بخش­ها، فصل­ها و گفتارها)

بخش اول كليات و مفاهيم :

فصل اول: كليات

مقدمه                                                

تعريف و تبيين موضوع                                                                                 

ضرورت و اهميت موضوع                                                                       

سوالات تحقيق                                                              

اهداف و فوائد تحقيق                                                                               

بررسي پيشينه و سابقه موضوع                                                                        

مفاهيم و اصطلاحات كليدي                                                                    

روش تحقيق                                                                                               

ساختار و محدوده تحقيق

فصل دوم: مفهوم شناسي:

- مفهوم تطبيق

- مفهوم سبك

- مفهوم تربيت در لغت

- مفهوم تربيت در اصطلاح

- مفهوم معصوم

- مفهوم آموزه هاي قرآني

بخش  دوم  : سبك تربيتي قرآن

3-1- روش الگويي

3-1-1- برخي الگوهاي تربيتي در قرآن:

الف- حضرت يوسف(ع)

ب- حضرت ابراهيم(ع)

ج- حضرت مريم(س)

د- پيامبر برترين الگوي تربيتي

3-2- روش تلقين به نفس

الف- تلقين قولي

ب- تلقين فعلي

ج- تلقين قولي،فعلي

3-3- روش تحريك ايمان

3-4- روش ابتلاء

3-5- روش موعظه:

الف- ياد آوري نعمتها

ب- روش عبرت آموزي

3-6-  روش ترغيب و ترهيب:

3-6-1- تشويق

3-6-2- تنبيه

3-6-3- امر و نهي

3-7- روش تعليم حكمت

3-8- روش طرح سوال

بخش سوم : سبك تربيتي معصومان(علیهم السلام)

2-1- روش تكريم شخصيت

2-1-1- ابزارهاي تكريم شخصيت:

الف- بوسيدن

ب- همبازي شدن

ج- انتخاب نام زيبا

د- سلام كردن

ه-محبت كردن

2-2- روش ترغيب و ترهيب

2-2-1- شيوه هاي ترغيب و ترهيب:

الف- انذار و تبشير

ب- وعده و وعيد

ج- تشويق

د-تنبيه

ه-امر و نهي

2-3-  روش موعظه

الف- مفهوم موعظه

ب- شرايط موعظه

2-4- روش الگويي

بخش چهارم: تطبيق سبك تربيتي معصومان عليهم السلام بر آموزه هاي قرآني

4-1- روش تكريم شخصيت:

الف-تكريم در قرآن

ب- تكريم شخصيت در روايات

4-2- روش تلقين به نفس:

الف- تلقين قولي

ب- تلقين فعلي

4-3- روش محاسبه نفس

4-4-  روش تغيير موقعيت

4-5- روش ترغيب و ترهيب:

4-5-1- تشويق:

الف- تشويق در قرآن

ب- تشويق در نهج البلاغه

4-5-2- امر و نهي

4-6-  روش موعظه:

الف- موعظه در قرآن

ب- موعظه در روايات

ج- عبرت آموزي از قصه هاي قرآن

4-7- روش الگويي:

 -ويژگي هاي الگو در قرآن و كلام معصومين(ع)

بخش پنجم :خاتمه

نتيجه                    

پيشنهادها              

منابع و مآخذ

کتاب شناسي پژوهش

رديف

نام خانوادگي مؤلف/ نويسنده

نام مؤلف/نويسنده

عنوان کتاب/ مقاله

جلد/عنوان نشريه

مترجم

ناشر

سال‌نشر

1

قطب

محمد

روش تربيتي اسلام و كابرد عملي آن

 

محمود ابراهيمي

 

1389

2

فرهاديان

رضا

آنچه والدين و مربيان بايد بدانند

 

 

موسسه بوستان كتاب

1370

3

فايضي

علي و محسن آشتياني

مباني تربيت و اخلاق اسلامي

 

 

انتشارات روحاني

1375

4

داوودي

محمد

سيره تربيتي پيامبر و اهل بيت (ع)،

 

 

پژوهشگاه حوزه و دانشگاه ،سبحان

1389

5

حسيني زاده

سيد علي

سيره تربيتي پيامبر(ص) و اهل بيت (عليهم السلام)

 

 

مؤسسه ي پژوهشي حوزه و دانشگاه، سبحان

1389

6

حاجي بابائيان اميري

محسن

روشهاي تربيت اخلاقي كاربردي در اسلام

 

 

نشرسروش

1388

7

بهشتي

احمد

اسلام و تربيت كودكان

 

 

پژواك انديشه

1392

8

باقري

خسرو

نگاهي دوباره به تربيت اسلامي

 

 

مدرسه

1374

9

اميني

ابراهيم

اسلام و تعليم و تربيت

 

 

ميعاد

1373

10

كريمي

رضا

كليدها و تكنيك هاي طلايي تربيت برتر

 

 

نسيم حيات

1391

11

مرادي

زهره

تعليم و تربيت كودك

 

 

نشرمهراميرالمومنين(علیه السلام)

1384

 



[1] پژوهش بنيادي، در جستجوي كشف حقايق و گسترش مرزهاي دانش است و زير بناي تحقيقات ديگر مي‌باشد.

[2] پژوهش كاربردي، جهت پاسخگويي به نيازهاي جامعه بوده و در حقيقت به كارگيري اصول پايه‌اي، جهت حلّ مسائل اجرايي است.

+ نوشته شده در  دوشنبه دوازدهم آبان 1393ساعت 0:42  توسط زهرا دهقان  | 

مقاله القرآن وثقافات عصره صفحه 122و123و124/ مائده يارشريفي
قال رسول الله6: «ما من آية في القرآن إلا ولها ظهرٌ وبطن» سُئل الإمام الباقر7 عن ذلك، فقال: ظهره تنزيله وبطنه تأويله( ). وعنى بالتنزيل: ظاهر الآية حيث نزلت بشأن خاصّ. وبالتأويل: المفهوم العامّ المنتزع من الآية هو شامل يجاري الأيّام والليالي أبداً.
وأضافA :أن العبرة بهذا المفهوم العامّ الذي ضمن خلود القرآن، وإلا فلو كانت العبرة بظاهر التعبير الخاص إذن لكان القرآن قيد التاريخ في حقله القصير وذهب بهلاك تلكُم الأقوام!
وسنفصّل الكلام عن ذلك في مجالات متناسبة.
3.
حقيقة لا تخييل
ما يأتي به القرآن من عبر وضرب الأمثال فإنّها جميعاً حكاية عن أمر واقع، إمّا حقيقة ثابتة في الأعيان، أو تصوير لحالة راسخة في القلوب. وهكذا فيما أخبر عن عالَم وراء عالَم الشهود، ليست تصورات وهميّة وإنّما هي حقائق راهنة في أصقاعها المتناسبة.
فعِبر التاريخ يتمثّل بها القران لها واقعية يأخذها القرآن عبرة، وإلا فلا عبرة بالأوهام! وكذلك الصور التخييلية لحالات وهواجس نفسية يضرب بها الأمثال لها واقع مُرّ صوّرها القرآن وألبسها ثوب الحياة في أبدع تصوير.
أمّا الحكاية عن مغيبات ما وراء الستار فهي حقائق ثابتة مثّلها القرآن في قالب الإستعارة والتشبيه، فيتنبّه النابه لوجه الإستعارة والتشبيه ولا مجال للإنكار بعد عدم الدليل على الإمتناع.
فهؤلاء ملائكة الرحمان لها أجنحة مثنى وثُلاث ورُباع( ). ذكرها القرآن تعبيراً عن مختلف مدارج القوى والطاقات تملكها ملائكة السماء المدبّرات أمراً حسب وظائفها في التدبير المخوّل إليها. والتعبير عن القُدَر والقُوى بالأجنحة شائع وليس المراد أجنحة كأجنحة الطيور.
وهكذا في سائر الموارد عمَدَ القرآن الى التشبيه والتمثيل حكاية عن أمرٍ واقع وليس مجردّ تصوير وتخييل.
ثقافات جاهليّة كافحها الإسلام
كان المجتمع العربي إبّان ظهور الإسلام آهلاً بثقافات هي ضلالات وجهالات، وكان الفساد و الفحشاء قد غطّ البلاد. وكفى شاهداً على ضخامة هذا الظلام ما رسمه القرآن عن منكرات كانت قد عمّت الجزيرة هي من الفضاعة بمكان. فجاء الإسلام لينقذهم من الجهالة وحيرة الضلالة وليضع عنهم إصرهم والأغلال التي كانت عليهم، وقد نجح بالفعل في خطوات واسعة، حيث جاء الحقّ وزهق الباطل إنّ الباطل كان زهوقاً.
إذن، جاء القرآن ليُتحِف البشرية جمعاء والعرب خاصّة بمعالم حضارة زاهية )وَاللَّهُ غَالِبٌ عَلَى أَمْرِهِ( ( ) فقد جاء ليؤثّر لا ليتأثرّ، و من الجفاء زعم العكس فيما حسبه المتشاكسون.
ودليلاً على ذلك نأتي بعادات ورسوم جاهلية خاطئة عارضها الإسلام وغلب عليها )وَنَصَرْنَاهُمْ فَكَانُوا هُمُ الْغَالِبِينَ(( ) و )كَتَبَ اللَّهُ لَاََغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِي إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ(( )
ولنبدأ بشؤون المرأة وقد سحقت كرامتها الإنسانية في ذلك الجوّ الحالك، فجاء الإسلام وأخذ بيدها ليرفعها الى حيث مستواها الكريم.
المرأة وكرامتها في القرآن
للمرأة كرامتها الإنسانية في القرآن، وقد جعلها الله في مستوى الرجل في الحظوة الإنسانية الرفيعة، حينما كانت في كلّ الأوساط المتحضّرة، والجاهلة مُهانةً وَضيْعَةَ القدر، لا شأن لها في الحياة سوى كونها لُعبة الرجل وبُلغته في الحياة. فجاء الإسلام وأخذ بيدها وصعد بها الى حيث مستواها الرفيع الموازي لمستوى الرجل في المجال الإنساني الكريم )لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ(( ) )وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ(( )
القرآن عندما يتحدّث عن الإنسان ـ وليس في حقيقة الإنسانية ذكورة ولا أنوثة ـ إنّما يتحدّث عن الجنس ذكراً وأنثى على سواء. وعندما يتحدّث عن كرامة الإنسان وتفضيله على كثير ممّن خلق( ) وعن الودائع التي أودعها هذا الإنسان( ) وعن نفخ روحه فيه( ) وعندما يبارك نفسه في خلقه لهذا الإنسان( )إنّما يتحدّث عن الذات الإنسانية الرفيعة المشتركة بين الذكر والأنثى من غير فرق. هو عندما يقول: )وَأَن لَّيْسَ لِلاِْنسَانِ إِلاَّ مَا سَعَى(( ) وعندما يقول: )إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ(( ) والى أمثالها من تعابير لا يفرّق بين ذكر وأنثى )أَنِّي لاَ أُضِيعُ عَمَلَ عَامِل مِنْكُم مِن ذَكَر أَوْ أُنْثَى بَعْضُكُم مِن بَعْض(( ) لا ميز بينهما ولا تفارق فيما يمتاز به الإنسان في أصل وجوده وفي سعيه وفي البلوغ الى مراتب كماله: )إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَالْقَانِتِينَ وَالْقَانِتَاتِ وَالصَّادِقِينَ وَالصَّادِقَاتِ وَالصَّابِرِينَ وَالصَّابِرَاتِ وَالْخَاشِعِينَ وَالْخَاشِعَاتِ وَالْمُتَصَدِّقِينَ وَالْمُتَصَدِّقَاتِ وَالصَّائِمِينَ وَالصَّائِمَاتِ وَالْحَافِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَالْحَافِظَاتِ وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيراً وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْراً عَظِيماً(( )
رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:"آیه ای در قرآن نیست مگر اینکه برای آن ظاهر و باطنی است"از امام باقر (علیه السلام)در باره این حدیث پرسیدندفرمود"ظاهر قرآن،(الفاظ ظاهری)نازل شده ی آن است و باطن قرآن تاویل آن است"و از من است به تعریف تنزیل که: ظاهر آیه است آنجا که با توجه به شان و حادثه ی خاصی نازل شده باشد و به تعریف تاویل که:معنای عام گرفته شده از آیه است که فراگیر است که در تمام روز و شب ها(دوران ها) تا ابد جریان دارد.
و اضافه می کنم که:تفسیر به این معنای عام قرآن است که جاودانگی آن را ضمانت می کند وگرنه اگر تفسیر با توجه به ظاهر تعبیر خاص آن باشد قرآن در حد یک کتاب تاریخی ......بود و به سمت نابودی زنان اقوام پیش می رفت!
و صحبت از آن را در فرصت های (مجله های)متناسب آن شرح خواهیم داد.

3)
قرآن حقیقت است نه خیال پردازی
آنچه که قرآن از تفسیرها و ضرب المثل ها می آورد،همگی حکایت از امری حقیقی می کند،(امری که)یا حقیقتی ثابت در برابر دیده هاست یاصورتگری حالتی پایدار در قلب ها و همچنین در خبرهایی که از عالمی ماوراء عالم شهود می دهد،(این خبرها)تصوراتی خیالی نیستند بلکه این ها حقایقی موجود در (ناحیه ها)جایگاه های متناسب آن هستند.
پس بیان تاریخ که قرآن به آن مثل می زند،دارای واقعیتی است که قرآن آن را وسیله عبرت می گیرد و گرنه پندی در(مثل زدن)به خیالات نیست! و همچنین صورت های خیالی مربوط به حالت ها و وسوسه های نفسانی که به آن ها مثل می زند دارای واقعیتی هستند که قرآن آن را تصویر گری کرد و به آنها در جدیدترین صورت ها لباس زندگی پوشاند.
اما بیان کردن امور غیبی پشت پرده،این امورحقایق ثابتی هستند که قرآن در قالب استعاره و تشبیه به آن ها مثل می زند و شخص زیرک را به وجه استعاره و تشبیه آن متوجه می سازد و جایی برای انکار این مسئله -بعد از آنکه دلیلی بر امتناع تحقق آن وجود ندارد- نیست.
"
فهؤلاء ملائكة الرحمان لها أجنحة مثنى وثُلاث ورُباع" پس آنها ملائکه خدای رحمان هستند که برای آن ها بال هایی است.دوگانه،سه گانه و چهارگانه. قرآن آن را به عنوان تعبیری از درجات مختلف توانمندی و قدرتی که ملائکه آسمان صاحب آن ها هستند بیان می کند ،ملائکه ای کهطبق وظایف خود تدبیر کننده امور تحت اختیارشان هستند . تعبیر قدرت و نیرو به اجنحه(بال ها) امری شایع است و منظوربال هایی شبیه بال های پرندگان نیست . همینطور در سایر موارد قرآن به تشبیه و تمثیل متوسل می شود در حالیکه حکایت از امری واقعی دارد و نه صرف تصویرگری و خیال پردازی.
فرهنگ های جاهلی که اسلام با آنها مبارزه کرد
به هنگام ظهور اسلام جامعه عربی دارای فرهنگ ها یی سراسر گمراهی و جهالت بود و فساد و فحشاء، شهر ها فرا گرفته بود و ترسیمات قرآن از امور ناپسندی که جزیرة العرب را فرا گرفته بود(هی من الفضاعة بمکان؟؟؟) ،شاهدی است که بر عظمت این جهالت کفایت می کند.
پس اسلام آمد تا آنان را از نادانی و سرگردانی گمراهی نجات دهد و پیمان ها و دشمنی هایی که بر دوش آن ها بود را بردارد و در برنامه های وسیع خود الحال(فورا) به موفقیت هایی دست پیدا کرد به گونه ای که "حق آمد و باطل رفت همانا باطل نابودشدنی است"
قرآن آمد تا به همه بشریت و قوم عرب به صورت خاص،نشانه های فرهنگ و تمدن درخشان را هدیه دهد" وَاللَّهُ غَالِبٌ عَلَى أَمْرِهِ "(قران)آمد تا تاثیر بگذارد نه اینکه تاثیر بپذیرد و گمان برعکس بودن این مسئله از دیدگاه بخیلان(سرکشان) از روی ظلم است.
دلیل بر این ادعا ،عادات و رسوم جاهلی اشتباهی است که اسلام با آن ها مقابله و بر آن ها غلبه کرد." وَنَصَرْنَاهُمْ فَكَانُوا هُمُ الْغَالِبِينَ" "لَاََغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِي إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ "
و باید به بحث ازارزش ها و جا یگاه زن شروع کنیم در حالیکه کرامت انسانی او در آن فضای تاریک از بین رفته بود، پس اسلام آمد و دست زن را گرفت تا او را به سوی جایگاه ارجمندش بالا ببرد.

زن و ارزش او در قرآن
در قرآن برای زن کرامت انسانی است.خداوند زن را از نظر مرتبه انسانی رفیع همسنگ مرد قرار داد.زمانیکه زن در هر طبقه ی متوسط جامعه متمدن و جاهلی، خوار و بی ارزش بود و به جز اینکه سرگرمی مرد و...در زندگی باشد،دارای منزلتی نبود.پس اسلام آمد و دست او را گرفت و او را تا جایگاه بلند متناسبش که برابر جایگاه مرد در میدان انسانی کریم است "لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ" "وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ"
قرآن زمانیکه از انسان سخن می گوید-و در حقیقت انسانی مرد یا زن بودن مطرح نیست-همانا از جنس انسان،مرد باشد یا زن به شکل مساوی سخن می گوید و هنگامیکه از کرامت انسان و برتری او براکثر مخلوقاتش و از امانتهایی که این انسان آن ها را به امانت می گیرد و از دمیده شدن روحش در انسان و هنگامیکه به خود در خلقت این انسان تبریک می گوید همانا از ذات انسانی بلند مرتبه مشترک میان زن و مرد بدون فرقی،سخن می گوید.
و هنگامیکه میگوید:"وَأَن لَّيْسَ لِلاِْنسَانِ إِلاَّ مَا سَعَى" و هنگامیکه می گوید:"إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ " ودرتعبیرات همانند این آیات میان مرد و زن فرق نمی گذارد"أَنِّي لاَ أُضِيعُ عَمَلَ عَامِل مِنْكُم مِن ذَكَر أَوْ أُنْثَى بَعْضُكُم مِن بَعْض"بین آن دو تمییز قایل نمیشودو در آن خصوصیاتی که انسان به آن ها برگزیده می شود- که در اصل وجودش و تلاشش و رسیدن به مراتب کمالش است-فرقی نمی گذارد.
إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَالْقَانِتِينَ وَالْقَانِتَاتِ وَالصَّادِقِينَ وَالصَّادِقَاتِ وَالصَّابِرِينَ وَالصَّابِرَاتِ وَالْخَاشِعِينَ وَالْخَاشِعَاتِ وَالْمُتَصَدِّقِينَ وَالْمُتَصَدِّقَاتِ وَالصَّائِمِينَ وَالصَّائِمَاتِ وَالْحَافِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَالْحَافِظَاتِ وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيراً وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْراً عَظِيماً

+ نوشته شده در  جمعه هفدهم خرداد 1392ساعت 21:58  توسط زهرا دهقان  | 

قاله القرآن وثقافات عصره صفحه 119 و120 معصومه فيروزي/
هل تأثّر القرآن بثقافات كانت ساطية على البيئة العربية آنذاك؟
القرآن جاء ليؤثّر ويظهر على الأعراف كلّها لا ليتأثّر ويخضع لرغبات الطواغيت!
هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ
التأثّر بالبيئة!
هل تأثّر القرآن بثقافات عصره؟
جاء القرآن ليؤثّر ويكافح عادات جاهلية بائدة لا ليتأثّر ويخضع لأعراف كانت جافية الى
حدٍّ بعيد: هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ ( ) ومن أمعن النظر في تعاليم القرآن الرشيدة ـ يجدها بحقٍّ نابية عن التشابه لأعراف كانت نائية فكيف بالتأثّر بها.
ولكن هناك مَن زعم أنّ في القرآن كثيراً من تعابير تُوائِم أعراف العرب يومذاك ممّا ينبو عنها أعراف متحضّرة اليوم. وأخذوا من وصف نعيم الآخرة والحور والقصور ممّا يلتئم وعيشة العرب القاحلة حينذاك، شاهداً على ذلك. وكذا الإشارة الى أُمور خرافة كانت تعتنقها العرب ولا واقع لها اليوم دليل آخر. والعمدة أنّ التكلّم بلسان قوم ليستدعي الاعتراف بما تحمله الكلمات من معاني عندهم لاحظوها عند الوضع فلا بدّ أنّها ملحوظة أيضاً لدى الاستعمال.
هكذا زعم القوم ولكنّه وهمٌ توهّموه محضاً، وإليك التفصيل.
ولنمهّد قبل ذلك مقدّمات تنفعنا في صميم البحث:
1. مجاراة في الاستعمال
هل كان التكلّم بلسان قوم يستدعي الاعتراف بما تحمله لغتهم من ثقافات؟ أم كان لا يعدو سوى المجاراة معهم في الإستعمال؟
الثاني هو الصحيح الواقع. ذلك أنّ المحاورة لأجل التفاهم في أيّ لغة لا يستدعي سوى العلم بمعاني الكلم الإفرادية والجُملية في الإستعمال الدارج فعليّاً لدى القوم، فكان ينبغي المماشاة معهم ومجاراتهم في تبادل المفاهيم حسبما يتعاهدونه الآن، من غير نظرٍ الى أصل الوضع والدواعي التي دعت الى وضع كلّ لفظة لمعنىً خاصّ. فإنّ هذه الدواعي كانت ملحوظة لدي الوضع ولا تلحظ حين الإستعمال، وربّما كان مستعملو اللفظة في ذهول عن الأسباب الداعية للأوضاع الخاصّة الأوّلية.
خذ مثلاً لفظة «المجنون» وضعت للمصاب بداء توتّر الأعصاب، وكان السبب الداعي لهذا الوضع في حينه اعتقاد أنه أُصيب بمساس الجنّ، ومن ثم كانوا في العهد القديم يعالجون المصابين بهذا الداء بالرقي والتعاويذ لغرض إبعاد الجن عنهم فيما زعموا. واليوم أصبحت هذه العقيدة خرافة، غير أنّ أبناء اللغة لا يزالون يتداولون اللفظة لغرض التفاهم مع بعضهم، حيث اللفظة أصبحت مجرّد علامة للدلالة على هذا المعنى بمفهومه الجديد لا الخرافة البائدة، وإن كانت هي السبب للوضع في وقته، غير ملحوظ بل مرفوض في الإستعمال حاليّاً.
النص الاول:قرآن و قرهنگ زمانش
آیا قرآن ازفرهنگ حاکم بر محیط عرب آن زمان تاثیر پذیرفت ؟
قرآن آمد تا موثرباشد و بر همه مقررات ودیدگاهها آشکار شود نه اینکه تاثیر بگیرد وتابع اهداف طاغوت باشد!
"او کسی است که رسولش را با هدایت و دین حق فرستادتا آن را برهمه دین ها آشکارکند"
تأثیر بر محیط
آیا قرآن از فرهنگ زمانش تاثیر گرفته است؟
قرآن آمد تا مژثر باشد وبا عادت های گذشته جاهلیت مبارزه کند نه اینکه تأثیر بپذیرد و تابع دیدگاه های بسیارخشک جاهلیت شود.
"او کسی است که رسولش را با هدایت و دین حق فرستادتا آن را برهمه دین ها آشکارکند"
کسی که در تعالیم والای اسلام دقت نظر کند، آن را خالص از مشابهت با دیدگاه های دیگر می یابد پس چطور می تواند از آنها تأثیر گرفته باشد.
اما کسانی هستند که گمان می کنندبسیاری از تعالیم اسلام موافق با دیدگاه های عرب آن روز است چیزهایی که دیدگاه های تمدن امروز از آن سرچشمه گرفته اند. و وصف هایی ازقبیل نعمتهای آخرت حور و قصر و چیزهایی که با عیش و خوشگذرانی عرب آن زمان سازگار است، را شاهدبراین مسأله می دانند.و همچنین اشاره به امور خرافه ای که گریبان عرب را گرفته بودو امروز واقعیتی ندارند دلیل دیگر آنهاست.مهمتر اینکه تکلم به زبان قومی که اعتراف و ادعا دارند معانی که کلمات قرآن دارند همان معانی نزدآنهاست که هنگام وضع ملاحظه شده پس همانها را هنگام استعمال لحاظ می دانند.
این چنین گروهی گمان کرده اند درحالیکه توهم محض است و تفصیل آن برای تو می آید.قیل از ورود به بحث بایدمقدمات مفیدی آماده کنیم:
1.مدارا در استعمال
آیا تکلم به زبان قومی باعث می شود هرچه در فرهنگ آنهاست را در بر داشته باشد یا اینکه فقط به معنای مدارا با آنهاست در استعمال؟
قول دوم همان نظر صحیح و واقع است.چون گفتگو در هرلغتی به خاطر فهم بهتراست که فقط باعث علم به معانی لغات و جملات در استعمال فعلی نزد آن قوم است پس سزاوار است که باآنها در تبادل مفاهیم مدارا شود صرف نظر از اصل وضع وانگیزه هایی که منجربه وضع هر لفظی برای معانی خاصی شده است.پس این انگیزه ها هنگام وضع مورد توجه قرارمی گیرند نه هنگام استعمال چه بساکه استعمال کنندگان لفظ از این انگیزه ها ی وضع اولیه بی توجه باشند.
مثلا کلمه"مجنون" برای فردی که مبتلا به تشنج اعصاب است وضع شده،وسببی که انگیزه برای این وضع شده این اعتقاد است که این فرد مبتلا به آزار جن شده،و از همین جاست که در قدیم این مبتلایان را با دعای چشم زخم و...معالجه می کردندبراساس گمانی که داشتند.اما امروزه این عقیده خرافی گردیده مگر اینکه افراد لغوی پیوسته این لفظ را برای هدفی که در فهم این معنا دارند استعمال کنند تاجایی که لفظ بدون علامت دلالت بر معنای جدید خودکند نه اینکه خرافه گذشته باشد اگرچه سبب وضع در آن زمان همان بوده ولی در حال استعمال لحاظ نشده ورد شده است.

+ نوشته شده در  جمعه هفدهم خرداد 1392ساعت 21:52  توسط زهرا دهقان  | 

مقاله الدلالة السیاقیة فی تفسیر المیزان النظم و السياق (صفحات 106و107 / فاطمه فرجي زاده

فمظاهر النظم فيه ترخيص بنكاح ماطاب من النساء ـ غير أن دلالة السياق اللفظية تقصر جواز عدد الزوجات على أربع ـ...
وبإمعان النظر والتدبر فيه يلحظ منه نسقه المحکم وترتيبة المتناسب على درجة عظيمة من الكمال والتفصيل، إذ جاء ناظراً (أحكام الأزواج) في (عددهن) كما يؤكد هذا التناسب القاضي عبدالجبار (ت: 415 هـ) إذ يقول:
«
وربما قيل في معنى قوله تعالى... (الآية)، وأيِّ تعلّق لهذا بحديث الأيتام (يقصد الآية السابقة لقوله سبحانه وتعالى: )وَآتُوا الْيَتَامَى أَمْوَالَهُمْ وَلاَ تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ وَلاَ تَأْكُلُوا أَمْوَالَهُمْ إِلَى أَمْوَالِكُمْ إِنَّهُ كَانَ حُوباً كَبِيراً(
جوابنا أن في الرواية أن كان يقوم بحق اليتامى كان ربما يطمع في تزوجهن والبسط في أموالهن ويقفون أنفسهم عليهن للطمع فأباح الله تعالى هذا النكاح من غيرهن وحرم البسط في أموالهن ولذلك قال من بعده )فَإنْ خِفْتُمْ أَلا تَعْدِلُوا فَواحِدةً أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ ذلكَ أَدْنى أَلا تَعُولُوا( وقال بعده)وَابْتَلُوا الْيَتَامَى حَتَّى إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَلاَ تَأْكُلُوهَا إِسْرَافاً وَبِدَاراً أَن يَكْبَرُوا...(
وكل ذلك يؤيد ما قلنا، وأمر من كان غنياً في أموال اليتامى أن يستعفف ومن كان فقيراً أن يأخذ من أموالهم مايجري مجرى الاجرة على مايأتيه من الاحتياط في أموالهم ثم قال تعالى )فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأًَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ...( لأن ذلك هو الاحتياط من وجهين أحدهما أن لايقصر فيما سلف والآخر أن يعرف حال اليتامى فيما دفع إليهم من إفساد وإصلاح».
لذا نجد بعض المفسرين قد تأملوا كثيراً وتدبروا المواقع والسياقات القرآنية قبل الحكم بالاتصال أو بالعلاقة والنظم بين آية وآية أو سورة وسورة مما يدعونا إلى النظر في هذا الموقف الذي قد نجد تكلفاً فيه عند بعض آخر ممن أشاروا إلى هذه العلائق والصلات من غير ماذكر، فهم حاولوا أن يجدوا علاقة أو صلة في التوفيق بين التناسق الدلالي والترابط المعنوي للاحساسات المتتابعة المنبعثة من تتابع الآيات.
ظاهر نظم در آيه اجازه دادن (مجاز بودن) ازدواج با زنان پاكيزه است – ولي دلالت لفظي سياق جواز تعدد زوجات را محدود به چهارتا مي كند ـ ...
با دقت نظر و تدبر در اين قول خداوند نظم محكم و ترتيب متناسب آن در نهايت درجه كمال و تفضيل، دريافت مي شود زيرا آيه آمده در حاليكه ناظر به احكام همسران در تعدادشان است. همانطور كه اين تناسب را قاضي عبدالجبار بیان مي كند آن جا كه مي گويد: چه بسا درباره قول خداوند متعال) (آيه مورد نظر) شاید گفته شود: اين مطلب چه ربطي دارد با سخن ايتام (و مراد از سخن درباره ايتام آيه سابق مورد نظر است )كه مي فرمايد "وآتوا اليتامي .
جواب ما اين است كه در روايت است فرد اقدام مي كرد در حق ایتام چه بسا طمع مي كرد در ازدواج با آنها و توسعه دادن (دست بردن و تصرف كردن) در اموال آنها و به خاطر طمعي كه داشتند خود را بر آنها تحميل مي كردند بنابراين خداوند اين نكاح را با غير ايتام مباح كرد و تصرف در اموال ايشان را حرام كرد به همين خاطر بعد از آن فرمود "فإن خفتم..." اگر مي ترسيد كه نتوانید عدالت را برقرار کنید پس يك همسر برگزينيد يا از ملك يمين خود بهره بريد اين نزديك تر است به اينكه از حق منحرف نشويد و بعد از آن مي فرمايد يتيمان را بيازماييد تا به حد نكاح برسند پس اگر رشد آن ها را دريافتيد اموالشان را به آنها بازگردانيد و اموال آنها را از راه اصراف ویا اینکه بترسید بزرگ شوند نخوريد... تمام اين مطالب آن چه ما گفتيم را تأييد ميكند و كسي را كه بي نياز است امر مي كند به عفت به خرج دادن و مصرف نكردن اموال ايتام و كسي كه فقير است را امر مي كند كه از اموال ايتام به اندازه اجرت خود به نحو احتياط بردارد سپس مي فرمايد (وقتي اموالشان را به ايشان داديد شاهد بگيريد...) چون اين كار از دو جهت محتاطانه تر است اول آنكه در گذشته كوتاهي نكرده و ديگر آنكه بشناسد حال ايتام را در موقع دادن اموالشان از جهت اصلاح و افساد آن ها.
به همين خاطر مي بينيم بعضي مفسرين بسيار تأمل كرده اند و قبل از حكم به اتصال يا ارتباط و نظم بين آيه اي با آيه ديگر يا سوره اي با سوره ديگر در موقعيت ها و سياق هاي قرآني تدبر كرده اند از آنچه كه مارا فرامي خواند به دقت نظر در اين موقفي كه مي بينيم برخي ديگر از كساني كه به اين روابط و ارتباطات اشاره كرده اند معتقد به تكلف و سنگيني در آن هستند، ايشان تلاش كرده اند رابطه و اتصالي بيابند در دستيابي بين تناسب معنايي و روابط معنوي احساسات پي در پي ايجاد شده از پي در پي بودن آيات.

+ نوشته شده در  جمعه هفدهم خرداد 1392ساعت 21:49  توسط زهرا دهقان  | 

مقاله صياغة القرآن واسلوبه صفحه 152و153/                               طيبه حاطمي كاهكش
أمّا النبي فظلّ عاكفاً بكلّ وجوده على نصح القوم وإرشادهم إلى الإسلام، منذهلاً عمّا يجري هناك. ومن ثمّ عوتب على مثل هذا التغافل، والذي أدّى إلى هتك مؤمن غيور، بسبب ذلك الامتعاض والتولّي الذي أبداه ذلك الرجل الأموي بمنظر ومشهد الحضور من مسلمين وغيرهم.
إذن فكانت الملامة موجّهة إلى ذلك الرجل الأموي الذي كاد يهين بموضع رجل الإيمان في تلك الصورة البذيئة.
أمّا العتاب محضاً فموجّه إلى النبيّ نفسه بتغافله عمّا يجري حوله ـ ولو على حين ـ ومهما كانت الغاية ـ التي شغلته ـ خطيرة. فإنّ حرمة المؤمن فوق كلّ شيء.
ومن ثمّ كان النبيّo كلّما التقى بابن أمّ مكتوم، يقول له: مرحباً بمن عاتبني فيه ربّي( ).
وفي حديث الإمام الصادقA: كان رسول اللهo إذا رآه قال: مرحباً مرحباً، لا والله لايعاتبني الله فيك أبداً( ).
ففي مثل مداورة في الحديث كهذه، عن ملامة، فإلى عتاب، وبصورة إبهام في ذات المقال، اعتماداً على مشاهد الحضور، هي من اختصاص فنّ الخطاب، ولا تحسن في الكتاب.
كما أنّ التنقّل المفاجئ أثناء الكلام، من موضوع إلى آخر، من غير مناسبة ظاهرة، أو لمناسبات بعيدة جدّاً، هو من ميزات أسلوب الخطاب، ويأباه أسلوب الكتاب، ولا سيّما أثناء عقد واحد من فصول الكلام.
والتنقّل المفاجئ في القرآن كثير.
ففي سورة القيامة، يبتدئ الكلام عن الساعة ويوم الحساب، وينتهي إلى قوله:)بَلِ الإِنسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ* وَلَوْ أَلْقَى مَعَاذِيرَهُ(...(الآيات: 1-15). وينتقل فجأة إلى الكلام عن نزول القرآن حيث كان النبيّ يتعجّل فى قراءته علی كتّاب الوحي، فمنع من ذلك: )لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ* إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ* فَإِذَا قَرَاْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ* ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ( (الآيات: 16-19).
وبعد ذلك ينتقل الكلام إلى لذائذ الحياة في الدنيا والآخرة، وعن شدائد ذلك اليوم العصيب (الآيات: 20-30).
وإذا هو ـ في نهاية السورة ـ يتكلّم عن كافر عنود: أبي جهل الذي طالما قام في وجه الدعوة وكافحها أشدّ كفاح:)فَلاَ صَدَّقَ وَلاَ صَلَّى* وَلكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّى* ثُمَّ ذَهَبَ إِلَى أَهْلِهِ يَتَمَطَّى( (الآيات 31-40).
فمثل هذا الكرّ والفرّ والمداورة في الكلام، إنّما يتناسب مع أسلوب الخطاب والمشافهة، و لايلتئم مع أسلوب الكتابة وترقيم الكتاب، الأمر الذي تجده في القرآن الكريم بكثرة وافرة.
و جهة أخرى هو الحديث عن حادث أو عادة سيّئة أو حسنة، كانت رائجة معروفة، تحدّث عنها القرآن من غير تبيين سابق، إيكالاً على المعهود المعلوم لدى المشافهين، الأمر الذي لا يجوز في الكتابة إذا كانت للعموم.
قوله تعالى:) إِنَّمَا النَّسِيءُ زِيَادَةٌ فِي الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُحِلُّونَهُ عَاماً وَيُحَرِّمُونَهُ عَاماً لِيُوَاطِئُوا عِدَّةَ مَاحَرَّمَ اللّهُ فَيُحِلُّوا مَا حَرَّمَ اللّهُ زُيِّنَ لَهُمْ سُوءُ أَعْمَالِهِمْ وَاللّهُ لاَيَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ(( )
قد أحاطت بهذه الآية ـ على تفاصيلها ـ هالة من الإبهام، لمن لم يكن له عهد بتلك العادة السيّئة التي كان يرتكبها طغاة العرب في التحويز بأشهر الحرم.
فجاءت الآية تشنّعها للحدّ من تلك المظلمة الفضيعة، الأمر الذي يعرف بمراجعة تاريخ العرب المعاصر لنزول القرآن وما كانت عليه من عادات سوء.
ومن ثَمَّ كان لمعرفة أسباب النزول القِدْحُ المعلَّى في الوصول إلى مفاهيم القرآن الحكيمة، الأمر الذي تأباه طبيعة الكتاب.
قوله تعالى:) إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِن شَعَائِرِ اللّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَن يَطَّوَّفَ بِهِمَا وَمَن تَطَوَّعَ خَيْراً فَإِنَّ اللّهَ شَاكِرٌ عَلِيمٌ(( )
على هذه الآية غطاء من إيهام: كيف نفى الإثم عن السعي بين الصفا والمروة، الدالّ على الرخصة في الفعل محضاً، مع ضرورة التكليف به إلزاماً!
هذا والحال أنّ الآية وقعت غريبة عن آيات سابقة ولاحقة لها، فلا قرينة على رفع الإبهام، مصحوبة مع الكلام!!

اما پیامبر اکرم (ص) با تمام وجودشان تلاش برای پند و نصیحت قومش و ارشاد آنها به اسلام بود، در حالی که از آنچه که آنجا جریان داشته و اتفاق می افتاد روی گردان بود. و از آنجا مورد عتاب و سرزنش قرار گرفته به خاطر این چنین غفلتی، و کسی که مومن غیور حتک حرمت کرده، به سبب آن خشمگین شدن و پشت کردن به آن مرد اموی در منظر و حضور مسلمین و غیرمسلمین. پس در این هنگام ملامت و سرزنش متوجه آن مرد اموی که شروع به توهین کردن به جایگاه مرد مومن در آن شکل کرده است اما عتاب محض، پس توجیهش به پیامبر اکرم خودش، به خاطر غفلت از آنچه که اطرافشان اتفاق می افتد، بوده است در هر دو صورت عنایت و پایان امر مهم و خطیری بود: اینکه همانا حرمت مومن از هر چیزی بالاتر و با ارزش تر است. از آن به بعد هر گاه رسول اکرم (ص) به این ام مکتوم برخورد می کرد فرمود: آفرین به کسی که خدای من، مرا به خاطر او مورد سرزنش و عتاب قرار داد.
و در حدیثی از امام صاق (ع) هست که فرمودند: هر گاه حضرت رسول او را می دید می فرمودند: آفرین آفرین، به خدا قسم که هرگز خداوند مرا به خاطر تو مورد عتاب قرار نداد.
پس در چنین مثالی در این حدیث: از سرزنش و ملامت به عتاب و به صورت مبهم در ذات جایگاه سخن، به خاطر اعتماد به شاهدان حضور است، که آن از باب اختصاصی فن خطابه است که در کتاب قرآن نیکو نیست.
همانطور که نقل گوئی ناگهانی و در اثنای کلام، و از موضوعی به موضوع دیگر بدون مناسبت
ظاهری یا به خاطر مناسبت بعید است که از ویژگی های اسلوب خطاب است و جزء اسلوب کتاب هست.
و تنقل ناگهانی در قرآن کثیر است. پس در سوره قیامت کلام و سوره با روز قیامت و روز حساب رسی شروع و منتهی می شود به قول خداوند: بَل الانسان .................» و ناگهان کلا منتقل می شود به نزول قرآن زمانی که پیامبر عجله می کردند در قرائت بر کتاب وحی: پس خداوند او را منع کرد این چنین: و لا تحرک بِهِ لسانک و بعد از آن کلام به لذائذ دنیوی و لذائذ اخروی و هم چنین از سختی های آن روز صحبت می کند.
و در آخر سوره از کافر لجوج ابوجهل حرف می زند که: فلا صدق وَ لا صَلَّی و ... پس مثل این فراز و فرود تناسب دارد با اسلوب خطاب و مشافهة و ناسازگار با اسلوب کتاب قرآن و رقم گذاری آن نیست، امری که در قرآن کریم به وفور در آن وجود دارد.
و جهت دیگری آن سخن از ایجاد یا عادت زشت یا خوبی است که رایج و معروف باشد و قرآن از آن بدون تبیین سابق از آن سخن می گوید در حالی که به تعهدات معلومی که نزد شافهین است واگذار کرده است، امری زمانی که معنای عمومیت داشته باشد در قرآن جایز نیست.
قول خداوند: «إنما النَّسیِءُ ....»
به تحقیق این آیه دارای هاله ای از ابهام است برای کسی که نمی باشد برای او عهد و تعهد به آن روش سیئه و زشت که طغیان گران عرب مرتکب آن می شد و با تصرف و در اختیار گذاشتن ماههای حرام.
پس آیه .......... امری که با مراجعه به تاریخ عرب معاصر در زمان نزول قرآن و آنچه که آنها از
عادات زشت و سوء داشتند، شناخته می شود.
و بهترین بهره و سهم در رسیدن به مفاهیم قرآن حکیم برای کسی است که اسباب نزول قرآن را می شناسد و نسبت به آن معرفت پیدا کرده است.
قول خداوند: «إن الصفاوَالمَروة .............»
در این آیه پرده ای از ایهام وجود دارد: چگونه نفی گناه از سعی بین صفا و مروة می کند به این صورت که رخصت در فعل می دهد در حالی که جزء ضروریات تکلیف و انجام آن الزامی است.
بهرحال آیه واقع شده بین آیات سابقه و آیات بعدی که هیچ ارتباطی با آنها ندارد، پس قرینه ای برای رفع ابهام چنین آیه ای وجود ندارد.

+ نوشته شده در  جمعه هفدهم خرداد 1392ساعت 21:38  توسط زهرا دهقان  | 

مقاله صياغة القرآن واسلوبه صفحه 156   و157/

  طاهره شجاعی حسن لنگی
والخطاب، اختصاصاً بأناس، ليس من دأب الكتاب .
وغير ذلك من خصائص وميزات تجعل القرآن ذاأسلوب خطابي، بعيداً عن أسلوب ترقيم الكتاب .
هنا سؤال لابدّ من التنبّه له، وهو: أنّ القرآن، إذا كانت أكثر قضاياه شخصيّة، هي قيد التاريخ، فما هي الفائدة تعود إلى كافّة الناس، والقرآن كتاب هداية عامّ؟!
وفي الإجابة على ذلك، نُلفت أنظار القارئين إلى جانب المفاهيم العامّة، المستخرجة من بطون تلکم الآيات التي تبدو في ظاهرها خاصّة حسب التنزيل .
وقد نبّهنا فيما سبق: أنّ للقرآن ظهراً وبطناً، ظهراً حسب التنزيل، خاصّاً بمن نزل في شأنهم بالذات قيد التاريخ، وبطناً حسب التأويل، هي مفاهيم عامّة، سارية وجارية مع الأبد، مستنبطة من فحوى الآية وخابئة تحت ظاهر التعبير. وهذه المفاهيم العامّة الباطنة لظواهر القرآن، هي التي ضمنت بقاء القرآن عبر الخلود، والاعتبار بها، لابظاهر التنزيل .
قال الإمام أبو جعفر الباقر(ع) : « ولو أنّ الآية إذا نزلت في قوم، ثُمّ مات أولئك القوم، ماتت الآية، لما بقي من القرآن شيء (أي أصبح لافائدة فيه) ولكن القرآن يجري أوّله على آخره، ما دامت السماوات والأرض.ولكلّ قوم آية يتلونها، هم منها من خير أو شرّ»
وفي حديث آخر: «ظهره تنزيله، وبطنه تأويله، منه ما مضى ومنه ما لم يكن بعدُ، يجري كما تجري الشمس والقمر. كلّما جاء منه شيء وقع.
و خطاب قرار دادن اختصاص دارد برای به حرکت در آوردن مخاطب و این مطلب از در شأن کتاب و از خصلت کتاب نیست .
و غیر از آن ، از مشخصات و ویژگی هایی که قرآن را صاحب سبک و روشهای خطابی قرار می دهد خارج از راه و روشهای نوشتن کتاب است .
اینجا از این نکته سوالی برای آن ایجاد می شود و آن عبارت است از اینکه : بدرستی قرآن اگر بیشتر قضایای آن شخصیتی باشد آن موارد در تاریخ قید و ذکر شده است ، لذا در آن فایده این نیست زیرا مانع از انس و جذب مردم می شود و مردم را دفع می کند در حالیکه قران کتاب هدایت برای عموم مردم است ؟!
و در جواب این مطلب آمده است : که آنچه که خوانندگان را به سوی مفاهیم عامه جلب توجه و جلب نظر می کند از بطن سخنان و کلام آیات قرآن کریم استخراج شده که در حالیکه ظاهر قرآن کریم به حسب نزول می باشد.
و قطعاً در انچه گذشت متذکر می شویم : همانا برای قرآن کریم ظاهر و باطنی است ظاهر قرآن بر حسب نزول قران می باشد که مختص به کسانی است که در شدن آنها قران نازل شده که حتماً در تاریخ قید گردیده است . و باطن قرآن بر حسب تأویل ( تفسیر عمیق ) می باشد و آن عبارت است از مفاهیم عامه ای که بصورت یکپارچه . روان تا ابد و برای همیشه از محتوای آیه قرآن استنباط می شود و در زیر تعبیر ظاهری آیه پنهان و مخفی می باشد . و این مفاهیم عمومی باطنی برای ظواهر قران است عبارت از آنچه که بقاء و ماندگاری قرآن کریم برای همیشه ضمانت می کند .و قران به تأویل و بطن آیاتش اعتبار می یابد نه بظاهر تنزیل و نزول قرآن کریم .
امام باقر (ع) می فرماید : « اگر بنا بود آیه ای كه دربارهٌ مردمی نازل شده با مردن آن مردم از بین برود چیزی از قرآن باقی نمی ماند، ولی قرآن به گونه ای است كه در اولش (یعنی عصر نزولش) و آخرش (یعنی اعصار بعدش) جاری است تا زمانی كه آسمان و زمین برجاست و برای هر قومی آیه ای است كه تلاوتش می كنند، حال آیه یا از خیر آنان خبر می دهد و یا از شرّشان .
و در حدیث دیگری از امام باقر (ع) : « منظور از ظاهر قرآن الفاظ نازل شده آن است، و منظور از باطن قرآن معانی الفاظ است، كه بعضی از آن معانی رخ داده و بعضی پس از این رخ می دهد، و قرآن با گردش و جریان خورشید و ماه جریان دارد، هر رویدادی در زمان خود رخ می دهد.


+ نوشته شده در  جمعه هفدهم خرداد 1392ساعت 21:23  توسط زهرا دهقان  | 
نص الثالث صوره الصهانيه و اليهود في القرآن ص 158تا 164
شهرزاد عليدادي
وَقَالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللّهِ مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُواْ بِمَا قَالُواْ بَلْ يَدَاهُ مَبْسُوطَتَانِ يُنفِقُ كَيْفَ يَشَاء وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرًا مِّنْهُم مَّا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَكُفْرًا وَأَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاء إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ كُلَّمَا أَوْقَدُواْ نَارًا لِّلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللّهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الأَرْضِ فَسَادًا وَاللّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ (64) وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْكِتَابِ آمَنُواْ وَاتَّقَوْاْ لَكَفَّرْنَا عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلأدْخَلْنَاهُمْ جَنَّاتِ النَّعِيمِ ﴿65﴾ وَلَوْ أَنَّهُمْ أَقَامُواْ التَّوْرَاةَ وَالإِنجِيلَ وَمَا أُنزِلَ إِلَيهِم مِّن رَّبِّهِمْ لأكَلُواْ مِن فَوْقِهِمْ وَمِن تَحْتِ أَرْجُلِهِم مِّنْهُمْ أُمَّةٌ مُّقْتَصِدَةٌ وَكَثِيرٌ مِّنْهُمْ سَاء مَا يَعْمَلُونَ (66)
و يهود گفتند دست‏خدا بسته است دستهاى خودشان بسته باد و به [سزاى ] آنچه گفتند از رحمت‏خدا دور شوند بلكه هر دو دست او گشاده است هر گونه بخواهد مى‏بخشد و قطعا آنچه از جانب پروردگارت به سوى تو فرود آمده بر طغيان و كفر بسيارى از ايشان خواهد افزود و تا روز قيامت ميانشان دشمنى و كينه افكنديم هر بار كه آتشى براى پيكار برافروختند خدا آن را خاموش ساخت و در زمين براى فساد مى‏كوشند و خدا مفسدان را دوست نمى‏دارد (64) و اگر اهل كتاب ايمان آورده و پرهيزگارى كرده بودند قطعا گناهانشان را مى‏زدوديم و آنان را به بوستانهاى پر نعمت درمى‏آورديم (65) و اگر آنان به تورات و انجيل و آنچه از جانب پروردگارشان به سويشان نازل شده است عمل مى‏كردند قطعا از بالاى سرشان [بركات آسمانى] و از زير پاهايشان [بركات زمينى] برخوردار مى‏شدند از ميان آنان گروهى ميانه‏رو هستند و بسيارى از ايشان بد رفتار مى‏كنند (66)
اللغةُ
للْيَدِ معانٍ، منها الجارحةُ، اَيْ هذِهِ اليدُ العاديةُ التي اَكْتُبُ بها هذِهِ الكلماتِ، منها النعمةُ، تقولُ لفلانٍ عندي يدٌ اُشْكُرها، و منها القدرةُ، و منها الملكُ و تَسْمَعْمِلُ في البَذْلِ و الإمساكِ حَسْبُما تَنْسِبُ اليها، تَقُولُ بَسَطَ يدهُ إذا أرِدتَ البذلَ، و تقولُ غَلَ يدُه إذا اَرْدَتَ الإمساكَ. و إقامةُ التوارِة و الانجيلِ العملُ بما فيهما و مقتصدةٌ، أي مُعْتَدِلَةٌ.
الاعراب
كيفَ في محلِ نصبٍ عَلَي الحالِ، أَيْ يُنْفِقُ عَلي اَيُ حالٍ يَشاءُ. و كثيراً مفعولُ اول لـ «يَزيَدنَّ»، و طغياناً مفعولُ ثانٍ. و كُلَما نُصِبَتْ علي الظرفِ لانّها مصافةٌ الي مَا المصدريةِ الظرفيةِ. و فساداً مفعولٌ لإجلهِ لِـ «يسعون».
المعني
«
وَقَاَلَتِ الْيَهُودُ يَدُاللهِ مَغْلُولَةُ» هذِهِ صورةٌ من الصُوَرِ العديدة التي يَرْسمِهُاَ القرآنُ لليهودِ، و مثلُها قولُهم: «انَّ اللهَ فقير و نحن اغنياء» ... و علي قياسِهِم يَنْبغَي انْ يكونُوا هُم الالهةُ، و اللهُ جَلَتْ عظمتُه (...) و قَدْ تَجَلتْ هذهِ الغطرسةُ و الوقاحةُ بأَقَبْحِ معانيها في تَحَديهِْم للرايِ العامِ العالمي باحتلالِ القدسِ سنةَ 1967.
و في بعضِ الرواياتِ أنّ الذي نَطَقَ بكلمةِ الكفر هذهِ رجلٌ مِنْهُم، اسمُه فَنْحاصُ ... و قد تكونُ الرواية صحيحة، صحيح ايضا ان الواحد لا يعبر عن راي الطائفة والجماعة، و ان بعض ضعاف المسلمين يقول هذا حين تحاصره المصائب، و لا يجد له مهرباً ... هذا صحيح، ولكن من اطلع علي سيرة اليهود يعلم انهم يقولون هذا بلسان الحال، و ان لم ينطقوا به بلسان المقال ... انهم يريدون من الله ان يهب الارض و من عليها اليهم وحدهم، و الا فهو بخيل مغلول اليد (غلت ايديهم و لعنوا بما قالوا). و بما فعلوا من المسارعة الي الاثم و العدوان و اكلهم المال الحرام.
الصهانية تواطووا مع النازيين:
قال صاحب تفسير المنار: (غلت ايديهم) هم دعاء من الله عليهم بالبخل و ما زاالو بخل الامم، فلا يكاد احد منهم يبذل شيئا الا در عليه ربحا.
و قد كان الربح الوحيد عندهم هو المال، و من اجله يحل كل محرم، اما اليون فلا ربح افضل من قتل عربي، حتي و لوكان طفلاً، و الشعار الديني المقدس لهيئاتهم (الخيريه) «ادفع دولارا تقل عربياً» مسلما او نصرانيا ... بل انهم يسخون بارواحهم رجالاً و نساء واطفالا ليخرجوا الفسلطينيين من ديارهم و يحلوا محلهم ... و اغرب ما قرأت ان زعما الصهانية، و منهم و ايزمان و موسي شاريت و دافيد بن غوريون تواطؤوا مع النازيه و زعماء الجستابو علي ذبح اليهود و التنكيل بهم لهدفين: الاول دفع اليهود للهجره الي فلسطين. الثاني اصطناع المبررات لقيام دوله اسرائيل. (عن كتاب الحمامة 5 يونيو للمولفين: بيليايف و كوبستيشنكو و برويما كوف. ترجمه ماهر عسل).
و اذا تواطا اليهود مع اعدي اعدائهم، وضحوا بمثات الالوف منهم من اجل دوله اسرائيل فهل يكثر منهم القول: ان الله فقير و نحن اغنياء، و ان يده مغلولة عن البذل و العطاء؟ و آية غرابة في قولهم: نحن حمامة السلام، و العرب دعاة الحرب و الدمار بعد ان قالوا: ان الله فقير و نحن اغنياء؟ و اذا كانت يد الله مغلولة لانه لم يهبهم الارض و من عليها فبالاولي ان يكون العرب طغاة معتدين، لانهم لم يعتذرو لليهود عن التقصير، و عدم عرفان الجميل ... و ليس قولي هذا كاملاً شعريا، او احساسا عاطفيا .... الم يلح اليهود علي اعتراف العرب باسرائيل؟ ... واي معني لهذا الاعتراف في هذا الظرف بالذات الا الا عتذار و طلب العفو؟
«
بل يداه مبسوطتان» المراد باليد هنا عين المراد بيمينه في الايه 67 من الزمر: والسموات مطويات بيمينه» اي بقدرته، و قال يداه بالتثنيه لا بالافراد لانها ابلغ شكلا، و اقوي محتوي (ينفق كيف يشاء) بايجاد السبب الموجب: «هو الذي جعفل لكم الارض ذلولا فامشوا في مناكبها و كلوا من رزقه و اليه النشور».
اجل، قد لا تسعف الظروف احيانا، و يحيب المسعي، و قله: «و اليه النشور» تهديد و وعيد لمن يطل العيش علي حساب غيره.
«
وليزيدن كثيراً منهم ما انزل اليك من ربك طغيانا و كفرا» المراد بالكثير الروساء و المترفون الذين خافوا علي مناصبهم من دعوه الحق، وزادتهم هذه الدعوه حقداً علي صاحبها محمد(ص) لانه كشف عن عوراتهم وسيئاتهم الهي منها تحريف كلام الله عن مواضعه، و اكلهم المال الحرام، و عدم التنهاي عن المنكر ... و من شان الدعي الصلف ان يزداد عتوا و فساداً اذا نبه الهي عيوبه و ماثمه.
«
القينا بينهم العداوه و البغضاء الي يوم القيامه» قال صاحب تفسير المنار؛ لا نعرف في التفسير المأثور عن السلف الا ان الضمير في قوله (بينهم) يرجع الي اليهود و النصاري في قوله تعالي: «يا ايها الذين آمنوا لاتتخدوا اليهود و النصاري اولياء» ... و في تفاسير المتاخرين احتمال ان يكون الضمير اليهود وحدهم.
و نحن علي راي السلف، اولاً: لانهم اعرف بما يراد من مفردات القرآن و الحديث من المتاخرين، لانهم اقرب الي عهد الرساله و نزول القرآن. ثانياً: لان العداء بين اليهود و النصاري عدا، ذاتي، فاليهود يعتقدون ان المسيح مشعوذ محتال و ابن سفاح – نعوذ بالله- و النصاري يعقتدون انه ابنه تعالي الله، بينما يعتقد المسلمون انه نبي منزه عن الجهل و المعصية ... و محال ان يزول العداء بين اليهود و النصاري: ما دامت كل طائفه علي عقيدتها، و قد حاول باباً روماً عام 1965 ان يقرب بين الطائفين و لكن اليهود ما زالوا مصرين علي رايهم بالسيد المسيح (ع) ... اجل ان الاطمع المشتركة قربت، بل وحدت بين ارباب الشركات لكلتا الطائفتين، ولكن علي اساس تجاري، لا علي اساس ديني.
اليهود و نار الحرب
(
كلما اوقدوا نارا للحرب اطفاها الله) ان كلمه الحرب وضعت اول ما وضعت للقتال، وستعملت في هذا المعني قروناً طوالا، و بمرور الزمن تطورت، حتي اصحبت تدل الان علي ضد السلم والا من والرخاء، فاي بلد يخشي علي نفسه من احتلال دوله اقوي منه، او ارتفعت اسعار المعيشه فيه لقتال في بلد من البلدان فهو في حالة حرب، و ان لم تسل الدماء علي ارضه لانه قد تاثر بذال القتال، وافقده الكثير من امنه و راحته.
و بعد هذه الاشاره نتساء ل: هل المراد بالحرب في الايه خصوص القتال او ما يشمل الامن و الرخاء؟ ثم اذا كان المقصود هم اليهود كما قال المفسرون فبماذا يجاب عن حرب ه حزيران سنه 1967 التي اوقد اليهود نارها، و لم تخمد، حتي الان؟
الجواب: اما كلمه الحرب في الايه فان المراد منها خصوص القتال، لان هذه الكلمه لم تحمل غير هذا المعني يومذاك. اما حرب خ حزيران فنجيب عنها بما يلي:
1-
اتفق المفسرون علي المراد باليهود خصوص من كان يهم بالكيد لرسول الله و المسلمين، فقد جاء‌ في كتب السيره النبويه ان يهود المدينه تحالفوا مع المشركين ضد النبي و صحابته، و ان منهم من سعي لتحريض الروم عليهم، كما ان بعضهم كان يووي اعداء هم و يساعدهم.
2-
لو سلمنا- جدلاً- ان المراد كل اليهود في كل عصر اخذا بظاهر المعموم فان حادثه خ حزيران لم تكن حربا بالمعني لهذه الكلمه، و انما كانت اغتيالا و غدر جبان، فتحي ليله الغدر كانت توكد اسرائيل و واشنطن انهما لم تبدئا ابالهجوم، بل و بعد الغدر اذاعت اسرائيل ان العرب هم البادئون، ثم ظهرت الحقيقه ... علي ان حرب ه خزيران لم تكن بين العرب و اليهود، و انما كانت في واقعتها بين العرب و الولايات المتحده، فهي مهندس العدوان، والامر به، و مصدر السلاح و المال، و صانع الخديعة السياسية، و المحامي و الحارس، اما اسرائيل فقد مثلث دور الجندي المطيع.
قال مولفو كتاب اطلاق الحمامه الذي اشرنا اليه منذ قريب: «نشرت الصحف الفرنسيه و المانيا الغريبة انا المخابرات الامريكتة سلمت اسرائيل قبل العدوان كل ما تجمع لديها من معلومات بالاضافه الي الدوسيه الخاصة بالشرق الاوسط لذي قيادة الحلف الاطلسي ... و ان الذي اصدر الامر لاسرائيل بالهجوم علي العرب باسم الرئيس جونسون هو مستشاره اليهودي الصهيوني «والت روستو» ... و كان الادميرال الاميركي يحمل في جيبه امرا بتفيذ الاستعداد للقتال في جميع الوحدات الخاضعة له ... اما عملية ليبرتي سفينه التجسس فقد كانت مبره بين الامير كيين و الاسرائيلين».
3-
ان نار الحرب التي اوقدتها واشنطن او عملتها اسرائيل قد اخمدها الله ما في ذلك ريب ... فلقد اعترف الذين اوقدوها اكثر من مرات، و اعلنوا بالصحف و الاذاعات انها لم تحقق الهدف المطلوب منها، و هو ضرب القيادة التحررية للعرب، و استهسلامهم دون قيد و شرط.
و بالتالي حل مشكلة اسرائيل من الناحيه السياسية ... و في الوقت نفسه كانت حادثة ه حزيران امتحاناً قاسياً للعرب، و تاكيداًلضرورة الاصلاح الجذري، و تنبيهاً لهم الي اصدقائهم و اعدائهم ... و لو لم يكن لتلك الحادثة من فائدة الا افتضاح المتامرين علي بلادهم و امتهم لكفي.
(
يسعمون – اي اليهود – في الارض فساداً) لان اهدافهم الاثمية محال ان تتحقق الا بالتخرب و اثارة الفتن، و قد صرح المسوولون في اسرائيل ان بقاء دولتهم و حياتها رهن بالخلافات القائمه بين زعما العرب ... فهل من مذكر؟
«
و الله لايحب المفسدين» و من ثم تكون عاقبتهم الي و بال، و ان طال الزمن. «ولو ان اهل الكتاب آمنوا و اتقوا لكفرنا عنهم سيئاتهم و لادخلناهم جناب النعيم» هده دعوة من الله سبحانه لليهود و النصاري ان يتوبوا و يدخلوا في الاسلام، و ان استجابوا لدعوته صفح عن جميع ذنوبهم، و ان عظمت، لان الاسلام يجب ما قبلة، كما جاء في الحديث، و ان اتقوا بعد اسلامهم ادخلهم جناب تجري من تحت‌ها الانهار.
الرزق و فساد الاوضاع:
«
و لو انهم اقاموا التوراة و الانجيل و ما انزل اليهم من ربهم لاكلوا من فوقهم و من تحت ارجلهم» اقامه التوراة و الانجيل العمل بهما، و المراد بما انزل اليهم التعاليم التي كانوا يسمعونها من الانبياء و هي المعروفة عند المسلمين بالاحاديث النبويه، و من فوقهم من تحت ارجلهم كناية عن السعة في الرزق، تماماً كما تقول: فلان غارق في النعم من قرنه الي قدمه.
و في معني هذه الاية ايات كثيرة، منها الاية 95 من الاعراف: «و لو ان اهل القري آمنوا و اتقوا لفتحنا عليهم بركات من السماء و الارض» و الاية 12 الرعد: «ان الله لا يغير ما بقوم حتي يغيروا ما بانفسهم» و الايه 41 الروم: «ظهر الفساد في البر و البحر بما كسبت ايدي الناس» والاية 30 الشوري: «و ما اصابكم من مصيبه فبما كسبت ايديكم» و ترشدنا هذه الايات الي امرين:
1-
ان ظهور الفساد، و منه الفقر و المرض و الجهل، انما هو من حكم الارض، لا من حكم المساء، و من ايدي الناس الذين اماتوا الحق، و احيوا الباطل، لا من قضاء‌الله و قدره، و ان اية جماعه عرفوا الحق، و عملوا به عاشوا في سعاده و هناء.
2-
ان التعبير في الايات الكريمة بقوم و بالناس يدل علي ان الشقاء يستند الي فساد الاوضاع، و ان مجرد صلاح فرد من الافراد لا يجدي شيئا ما دام بين قوم فاسدين، بل يجر صلاحه عليه البلاء و الشقاء، قال تعالي: « و اتقوا فتنة لا تصيبن الذين ظلموا منكم هاصة 25 الانفال» اي ان الاثار السيئة لمجتمع و الجور لا بد ان يعيش افراده في الذل و الهوان.
و علي هذا يكون المراد بالايمان الموجب للرزق هو الايمان بالله مع العمل بجميع احكامه و مبادثه، لا اقامة الصلاة فقط، بل واداء الزكاة، و جهاد المستقلين و المحتكرين، و اقامه العدل في كل شي‌ء، و ليس من شك ان العدل متي عم و ساد صلحت الاوضاع، و ذهب الفقر و الشقاء، و هذا ما يهدف اليه القرآن.
لقد كشف الاسلام عن الصله الوثيقه بين فساد الاوضاع، و بين التخلف و الام الانسانية بشتي انواعها، و سبق الي معرفه هذه الحقيقه كل عالم من علماء الاجتماع، و كل قائد من قادة الاشتراكيه و الديمقراطيه و غيرها ... و اذا كان لدي هولاء شي يذكر فعن الاسلام اخذوا، و منه اقتبسوا ... ولكن ما الحيلة فيمن ينفر من كل ما يمت الي الدين بسبب، لا لشي، الا لان اسمه دين.
«
منهم امه مقتصده و كثير منهم ساء ما يعملون» الضمير في منهم يعود الي اهل الكتاب المذكورين في الايه صراحة، و هم اليهود و النصاري، و المراد بالامه الجماعة، و معني مقتصدة معتدلة، والذين اطلق الله عليهم وصف الاعتدال هم من اعتنق الاسلام من اليهود و النصاري بعد ان ظهرت لهم دلائل الحق، و بينات الصدق، و قد ذكر اهل التاريخ و السير اسماء كثيرةً لمن اسلم من اهل الكتاب، اما الذين اصروا علي الكفر بعد ان استبان لهم الحق فهم المقصودون بقوله تعالي: (و كثير منهم ساء ما يعملون».
علامه محمدجواد مغنيه اينطور شروع مي‌كند و بيان مي‌كند كه يهوديان مي‌گويند دست خدا بسته است. در حالي كه دست باز است منظور معني دست در زبان عربي متفاوت است.
1-
همين دستي كه جزئي از اجزاء متفاوت است.
2-
همين دستي كه جز با آن‌ مي نويسيم
3-
و معناي ديگري كه براي آن لحاظ كرده‌اند نعمت است.
مثلا گفته مي‌شود خدا يك دستي به من داده توفيقي پيدا كرده‌ام و من شكرش بجا مي‌آورم.
4-
از معناي ديگر آن قدرت، توان دست يدالله قدرت
5-
معناي مالكيت و تملك هم دارد.
و اين يد در بذل و امساك به آن نسبت مي دهيم و نمظور بذل و بخشش است و بكار برده مي‌شود براي دستي كه مي‌دهد يا نمي‌دهد (بسته است) و اقامه تورات و انجيل عمل به ان چيزي است كه در اين دو دست و در بين اين است، امتي است كه حد وسط و معتدل است.
الاعراب
كيف در محل نسب است كه حال باشد.
يعني با هر حالي كه دوست دارد مي‌تواند انفاق كند (به هرنحو) كلمه كثيراً مفعول اول (يزيدن) و طغيانا مفعول دوم (يزيدن) كلما = محلا منصوب است چون ظرف است براي (ما) مصدر به در آن ظرفي كه برافروخته مي‌شود (زماني كه آتش برافروخته مي‌شود خداوند آنرا خاموش مي‌كند) فساداً (مفهول لاجله براي سيعون است.
المعني:
بيان نوراني قرآن كه مي‌فرمايد و از يهود نقل مي‌كند اينكه يهود مي‌گويند دست خدا بسته است (همانند جايي كه مي‌گفتند خدا فقير است و ما غني هستيم)
جاي خدا و جاي بنده عوض شده در ديدگاه يهود چون خود را در جاي خدا قرار داده‌اند وقتي وحي نازل نشد مي گفتند دست خدا بسته شده، و خدا ندارد و فقير است و قياس مي كنند يهوديت دارد عوض مي‌شه خود را به جاي خدا قرار مي‌دهند و اين تكبر وقاحت به بدترين شكل خود را نشانه داد در جائي كه افكار عمومي جهاني را مورد تهديد قرار مي‌دهد و مبارزه مي‌طلبد چرا كه به چالش مي‌كشند. و در جائي كه خاك فلسطين را اشغال مي كنند و سعي در تخريب و اشغال قدسي دارند و در سال 1967 آنرا اشغال كردند.
و في بعض الروايات
در بعضي از روايات آنكس كه اولين بار اين كلمه كفرآميز را گفت مردي از مردان يهود و فنحاس است اسمش بنابر روايات صحيح.
البته اين را قبول داريم كه يك نفر نمي‌تواند نماينده همه باشد و اينرا هم قبول داريم كه وقتي جاي فراري براي آن نباشد و چاره‌اي جز آن نداشته باشد اين را گفته باشد چون برخي ضعيف النفس‌اند با آمدن مشكل ايمان را از دست مي‌دهند.
همانطور كه ممكن است هرزگاهي مسلماني هم چنين چيزي بگويد اما آني كه از روش راه يهود مي‌داند آنان گر چه به زبان نياورند بلكه سبك زندگي و اعمالشان نشان مي‌دهد كه تكبر دارند و طوري مي نگرند و مي‌گويند كه بايد جايشان با خدا عوض شود.
اينان مي‌خواهند هر چه هست خدا به اينان ببخشند و اگر خدا اين كار را نكند پس دستش بسته است و اينها معلون اند و فعلشان هم ملعون است كه فكرشان به سمت حرام مي‌رود و اين صدائي است كه از يهود شنيده مي‌شود و ما بايد به حالات خاص يهوديان برسيم و اما الصهانيه تواوطورا ...
صهيونيها با نازي‌ها توافق كردند صاحب تقسيم المنار زماني كه به اين كلمه (غلت ايديهم) مي‌رسد گويد (خدا آنها را نفرين مي‌كند) نفرينش مي كند و دعاي است بر عليه يهود و همچنين هيچ كدام بذل و بخشش ندارند مگر سود زيادي را دوست دارند و مطالبه‌ مي‌كند از چيزي كه مي‌بخشند.
هيچ وقت في سبيل‌الله انفاق نمي‌كنند.
همچنان بخيل ترين اند
و قد كان الريح ص 160 تنها ودي كه اينها فايده مي‌دانند مال است و بخاطر مال هر حرامي مي‌شود (چون هدف وسيله را توجيح مي‌كند) (هر با مال و ثروت باشد توجيح دارد)
اما اليوم فلاريچ:
امروز هيچ سودي براي آنها بهتر از قتل عرب نيست حالتهاي عرب مسلمان باشد يا شهراني ...
بلكه آنها دارند جانشان مي‌گذرند و سعي دارند با روحشان و جان و دلشان فلسطيني‌ها را خارج كنند از خانه و زندگيشان و خودشان در حملشان قرار بگيرند.
و اين براي من عجيب بود زماني كه داشتم مطالعه مي‌كردم وقتي كه به اين نقطه رسيديم كه صهيونيسم‌ها مثل وايزمان و موسي شاريد و دافيد كه با بزرگان گشتا دست به هم شدند كه نازي‌ها كه:
1-
يهوديان را از اروپا و آلمان آن زمان به فلسطين هجرت بدهيم.
2-
توجيحاتي براي تشكيل دولت اسرائيل كه ما مظلوم هستيم و اينجا وطن ما است و در كتاب حمامه آمده كه يهودي كه با دشمنانشان حمايت و همكاري مي‌كنند و صدها هزار نفر از خودشان را فدا مي‌كنند تا دولت اسرائيل را بر جا باشد. فكر مي‌كنيد اين حرف از آنها بر نمي‌آيد كه بگويند دست خدا بسته است و يا خدا فقير است چه مشكلي دارد كه وقتي كه ما بحث مي‌كنيم از صحبت‌هاي آنها زماني كه انها مي‌گويند كبوتر صلح ايم (كبوتر صلح هستيم)
و عرب خواهان ويراني است. و خواهان جنگ است بعد از آنان كه گفتند خدا بخيل است و دستش بسته است.
اگر عربها همين طور بگويند تناوبي بين آنها نيست در حالي كه آنها حتي به خدا هم رحم نمي‌كنند.
حالا كه آنها نگاهشان به خدا اينطور است (خدا آنچه كه در زمين است به ما نداده) معلوم است كه عربها معذرت خواهي از يهود نكردند و از كلام آنها عربها خوب و بد را تشخيص نمي‌دهند (از نظر آنها) كلام من واقعاً شعر نيست اينها واقعيت‌هاي نويسنده مي‌گويد شعر نمي‌گويم احساس و عاطفي بيان نمي‌كنم اجتماعي است آيا يهود عرب را تحت فشار قرار نمي‌داد كه عرب را مجبور كنند تا اسرائيل را مورد شناسائي قرار دهد و آنرا به رسميت بشناسد و از آنان اسرائيل عذرخواهي كنند.
بل يداه مبسوطان:
بلكه اشتباه مي‌كنند و دست خداوند باز است او سخي و بخشنده است مراد از (يد) عين همان مرادي است كه در سروه زمر آيه 67 (ثمين) فرمود قدرت خداوند بسيط است و ناتوان نيست.
و يداه را تشبيه آورده نه فرد چون بلاغت بيشتري دارد و از لحاظ محتوي قوي تر است (دو دست قدرتش بيشتر از يك دست است) در عرف‌ ما (انفاق كند هر طور كه خودش (خدا) بخواهد) زماني كه سببش ايجاد شد (سبب موجب را ايجاد مي‌كند)
خداست كه زمين را ذليل كرد و شما مي‌تواند بر پشت اين زمين راه برويد و از رزق خدا بخوريد و بدانيد كه چه كسي اين زمين را رام كرد و چه كسي اين روزي كه مي‌خوريد از كجا مي‌آيد و چه كسي ايجاد كرد و روزي به سوي صاحب روزي او باز گشت مي‌كنيد.
پس خودش را آماده كن بلكه بعضي از وقتها شرايط مهيا نيست كه كار محقق شود گاهي توانمند، نا اميد و ناتوان و فقير مي‌شود و خدا مقصر نيست بلكه شرايط باعث شده كه نتوانيم آن كار را انجام دهيد.
اين كار شدني نيست معنايش اين نيست كه خداوند قادر نيست و اين وعده عذاب است كه كساني كه عيش و نوش را مي‌خواهند و به حساب ديگري مي‌خورند در حالي كه خداست كه ايجاد كننده همه چيز منظور روساي اين گروه كه طغيان كردند اسراف كردند و از دعوت الهي مي‌ترسند كه مبادا رياست و مناسب از آنها گرفته شود بر همين است كه اگر آنها را دعوت كنيد عقد و كينه اشان بيشتر مي‌شود بر صاحب دعوت كه پيامبر اكرم (ص) است.
چون پيامبر بيان مي‌كند تحريف كلام الهي را توسط اين گروه و اينكه دنبال سود و ربا هستند و ابا از مكرومات و مال حرام ندارند شانش اين است كه استكبار فسادش بيشتر مي‌شود و جري مي‌شود چون عيبهائش كه مي‌بيند جدي تر مي‌شود.
خداوند مي‌فرمايد بيني اينها نفرت و كينه دروني قرار مي‌دهيم تا قيامت صاحب تفسير المنار مي‌گويد از تفسيري كه گذشتگان به ما رسيده اين است كه ضمير به يهود و نصاري برمي‌گردد.
و در تفاسير متاخر گفته شده فقط به يهود برمي‌گردد نه به هر دو.
سخن علي راي:
نويسنده مي‌گويد ما بر نظر متاخرين هستيم چون آنها آگاه تر از آنچه در مفردات قرآن است چون نزديك تر اند به زمان نزول قرآن و عهد رسالت.
2-
اينكه بين يهود و نصاري دشمني ظهري و ذاتي است از زماني كه مسيحيت خواست رشد پيدا كند يهوديت با آن مخالف بود و تا الان اين دشمني ادامه دارد يهود معتقد است حضرت مسيح ساحر و جادو گراست، حيله گراست، نفوذ بالله فرزند زنا (نامشروع) است.
نصاري از اين طرف مي‌گويد مسيح فرزند خدا است و مسلمانان معتقدند حضرت عيسي از ناداني، معصيت و گناه به دور است و جزء پيامبران است و اين به نظر مي‌رسد كه امر مشكلي باشد كه ما عدوات را از بين اينها از بين رفته بدانيم و فسخ شده بدانيم.
تا زماني كه هر كدام بر اعتقادات خود استوار است و از آن دست برنداشته اين عدوات ادامه خواهد داشت.
پاپ روما خيلي تلاش كرد بين اين دو طايفه آشتي برقرار كند ولي نشد چرا كه يهوديان آنچنان پافشاري مي‌كنند بر اعتقادات خود كه قابل فسخ و حل نيست بله خواسته‌هاي مشتركي دارند و با وحدتي رسيده‌اند اما مشكل اين است كه اغلب و شايد بگويم براساس تجارت است نابراساس اصول ديني.
يهود و آتش جنگ
هر وقت اينان آتشي بر افروختند براي جنگ خداوند آنرا خاموش و خنثي كرد كلمه عرب اول براي جنگي كه در آن كشتا راست وضع شد براي قرنهاي متمادي براي قتال لحاظ شد.
ولي با مرور زمان توسعه‌اي در معناي حرب به وجود آمد.
تا زماني كه مثل امروز زماني كه از حرب سخن به ميان مي‌آوريم لزوماً به معني جنگ نيست بلكه به معناي ضد امنيت يا امنيت اجتماعي نباشد. است (صلح)
هر دولتي كه بر خودش بترسد كه مورد اشغال يك دولت قوي تر از خودش باشد با هزينه هاي زندگي خيلي بالا برود و بخاطر جنگي كه در كشور همسايه است باز اين كشور هم در حال جنگ است چون متاثر از اين جنگ است چون امنيت اجتماعي و رواني خود را مورد تهديد مي‌بيند.
و اين يك مثالي بود كه بيان كرديم.
حال مراد از حربي كه آيه است منظورش چيست؟
و بعد هذه الاشاره:
چطور است كه يهود جنگ افروزي شروع كرد كشوري به اشغال در آورد با شيعيان به جنگ در افتاده چرا خدا خنثي و خاموش نكرده آتشي جنگ را الجوب.
حرب به معناي فتال بود نه ضد امنيت:
و اين تاريخي كه در آن جنگ شد:
1-
بايد بدانيد كه مفسران تعبير خاصي دارند و مراد از يهود را خصوص يهودي مي‌دارند كه در زمان پيامبر در تهيه نقشه‌اي برخلاف و ضد پيامبر بودند (يهود مدينه كه همكاري و پشتوانه مخالفان پيامبر صحاب او بودند)
2-
اگر هم بگويم و قبول كنيم و از طرحي هم به آن نتيجه نرسيم به اينكه يهود را عموم بدهيم جنگي كه در 5 حزيران انفاق افتاد عمل و خيانت يك آدم ترسو بود (پمپ گذاري ترور) شجاعانه جنگ نمي‌كنند آنها گفتند ما جنگ را شروع نكرده‌ايم و بعد از آن انفاق را ديد اسرائيل اعراب كرد عربها خودشان اين كار را كردند و خواستند به اسم ما ثبت كنند بعد موقعيت مشخص شد كه جنگ بين عرب و يهود نبود و بلكه بين عرب و آمريكا است چون محل صدور اسلحه و ... نگهباني – پشتيباني و سرباز فرستاده كار آمريكاست نه يهود.
قال مولفو كتاب اطلاق ص 162.
اين و بحث و واقعيتي است كه در كتاب اطلاق حمامه بيان شده و آمريكا هر نوع كمك و همكاري با يهود داشت و جنرالهاي آمريكاي فرمان آماده بودن براي قتال فراگير داشتند و همه واحدهاي تحت امر جنرالها اجازه حمله داشتند ولي كاركشتي تحسي بين آمريكا و اسرائيل بحث را به بيش مي‌برد و اين واقعيتي بود كه مي‌فهميم.
3-
بله عملياتي كه آمريكا دستور داده بود و اسرائيل عمل كرد خداوند انرا خاموشي كرد و در اين شكي نيست و خودشان كه شروع كننده جنگ بودند اعتراف كردند كه هدف آنها محقق نشد.
چرا كه يكي از اهداف آنها زدن رهبري جنبش آزادي بخش عرب بود كه محقق نشد و تسليم كنند بدون قيد و شرط.
مشكل سياسي هم از طرف ديگر مشكلات اسرائيلي هم حل نشد بلكه حادثه كوبنده‌اي شد براي عرب و تاكيد براي اصلاح ريشه اي اين مسئله بود و توجه آنها به دوست و دشمن بطور جدي باشد و اگر اين حادثه فايده‌اي نداشت جز اينكه آنهايي كه حكم راني مي‌كردند افتضاح شد. يهود تلاش مي‌كنند فساد كنند چون اهداف گناه آلود آنها محقق نمي‌شود مگر با گسترش فتنه و فساد و اين جز با كشت و كشتار محقق نمي‌شود تابندگي بزرگ كه مركزيت و اداره اش را اسرائيلها داشته باشند خودشان دارند بنا و ادامه حيات دولتشان در گرو اختلافات روساي عرب است.
آيا كسي متشبه نمي‌شود نمي‌فهمد كه اينهمه دولت اسلامي و دولت عرب با امكانات و نعمت‌هاي مختلف داريم چطور نمي‌توانند در مقابل يك اسرائيلي بايستند.
و خدا يهود و فاسدان را دوست دارند و اين اسرائيل‌ها و صهيونيست‌ها عاقبت به خير نمي‌شوند هر چند سالي كه طول بكشد و منتظر بشنيند.
آيه 6 و لوانهم اقاموا استوراه و الانجيل:
سوره مائده
اين دعوت خداست كه ايمان بياورند و تقوي پيشه كنند كه خداوند آنها را در بهشت قرار مي‌دهد و پاداش آنهاست.
اگر توبه كنند و برگردند خداوند گناهان آنها را مي‌بخشد و قلم عفو بر گناهان آنها مي‌بخشد هر چند گناهان بزرگي داشته باشند چون اسلام ما پذيرد و مي‌بخشد گناهان قبل از اسلام را اگربعد از اسلام برنگردند به آنچه كه گذشته انجام داده‌اند.
آنها را در بهشتي كه نهرهاي جاري است وارد مي‌كند اگر اجابت كنند دعوت خدا را هر چند گناه گسترده داشته باشند.
و خدا اين بخشش را بخاطر اسلام آورده مي‌پذيرد.
الرزق و فساد الاوضاع ص 163
همانا اقامه تورات و انجيل به عمل كرده به آنها است.
و آن چيزهائي كه قرآن مي گويد تعاليم پيامبران الهي است كه وظيفه هدايت داشتند و آنچه كه مشهور است و حديثي از پيامبر است كه من فوقهم و من تحت ارجهلم.
اين كه خداوند مي‌فرمايد: اگر عمل كنند به تكاليف پيامبران الهي رزق وروزي از آسمان و زمين بر آنها نازل مي‌شد.
سعه روزي= نعمت فراوان
در اين معنا آيات زيادي است از جمله آيه 95 سوره اعراف
اگر اهل سرزمين‌ها و آبادي ها ايمان بياورند و تقوي پيشه كنند غرق در نعمت مي‌شوند.
و آيه 41 سوره روم خدا تغيير نمي‌دهد مگر خود مردم بخواهن.
و آيه 30 سوره شوري فساد در خشكي و دريا بروز داد و اين فساد بخاطر كاري بود كه انجام دادند هر مصيبتي كه به شما مي‌رسد حاصل و نتيجه كار شماست.
و اين آيات دو نكته دارد:
1-
ظهور فساد( فقر، بيماري، جهالت) كار زميني است نه آسماني بحث تضاد قدر معيشت جامعه اگر حق را شناخت و به آن عمل كرد آن جامعه به سعادت مي‌رسد و برعكس جامعه‌اي كه حق را نشناخت و عمل به حق نكرد هميشه در مشكلات است.
2-
تعبير آيات كلمه به قوم و ناسي دلالت دارد بر فساد اوضاع و به مجرد اينكه بگوئيم يك نفر صالح شد به معناي جامعه صالح نيست چون صلاح يك جامعه در گروه صلاح همه افراد است.
مادام كه بين قوم فاسد است و صلاح يك فرد اصلاح شده چون در بين قوم فاسد است بلا و فساد مي‌آورد و فراگير است اين فساد و بلا.
آيه 25 سوره انفال
بترسيد از فسادي كه فراگير است و دامن گير همه افراد جامعه مي‌شود يعني آثار بد جامعه بر همه افراد جامعه را شامل مي‌شود وشكي نمي‌ماند. در اين كه مردمي كه اراده كامل در عمل ندارند و تنبل اند و تن مي‌دهند به مشكلات و گمراهي‌ها خاضع‌اند و ظلم پذيراند.
و علي هذا يكون المراد بالايمان ...
بنابراين ايماني كه رزق را زياد مي‌كند آن ايمان به خدا و عمل به دستورات واحكام و مسائل است.
(
معلوم است يك سري مشكلات داريم و يك سري اعمال را انجام نمي‌دهيم از جمله عدل از اقامه نكرده‌ايم مبارزه با احتكار نكرده‌ايم.
چون اگر عدل اقامه شود مسائل و مشكلات حل مي‌شود پس ايمان ايمان راستي است نه ايمان و مسلمان الهي.
لقد كشف الاسلام:
اسلام اين ارتباط محكم بين اوضاع و تخلفاتي كه انسان انجام مي‌دهد در انواع مختلفش (بين تخلف انسان و فساد اجتماعي ارتباط است) و خيليها از جمله دموكراسي سوسياليسم ..
همه به اين نتيجه رسيده‌اند كه بين اعمال انسان و اوضاع جامعه ارتباط است چه كار مي‌شود كرد با كسي كه فرار مي‌ كند از هر چيزي كه از اسلام است و به نام دين است از دين گريزان اند (از جمله يهود و نصاري) و در بين اينهاكساني هستند كه معتدل اند و راه وسط در پيش گرفته‌اند و برخي بداند و كساني كه لفظ اعتدال در مورد آنها بكار رفته گروهي آند كه بيانات صدق براي آنها روشن شد.
اهل تاريخ و اهل سيره نگاران گفته‌اند عده اي از اهل كتاب برگشتند و اسلام آوردند و بسياري از آنها عمل نايست دارند.

+ نوشته شده در  سه شنبه چهاردهم خرداد 1392ساعت 21:0  توسط زهرا دهقان  | 

مقاله حوار حول ترجمات القرآن صفحه 111/زينب عظيمي فشي
حول هذه الترجمة وأهميتها, ومراحل تنفيذها, وحول الترجمات السابقة, وأهم ما يشوبها من أخطاء المراد من ترجمة القرآن، شروط المترجم للقرآن و صعوبات ترجمة القرآن كان هذا الحوار مع الدكتورة زينب عبد العزيز:
ـ كيف بدأ اهتمامك بترجمة معاني القرآن الكريم
-
البداية كانت عندما اشتركت في لجنة الترجمة لدراسة التي كتبها جاك بيرك - المستشرق الفرنسي - حول القرآن, والتي ألحق بها ترجمة لمعاني القرآن الكريم باللغة الفرنسية.
وتشكلت هذه اللجنة بناء على طلب فضيلة الإمام الأكبر شيخ الأزهر السابق المرحوم الشيخ جاد الحق على جاد الحق بعد ما أثير في عام 1993 من انتقادات حادة لهذه الدراسة, والترجمة المصاحبة لها, وطلب فضيلة شيخ الأزهر السابق من هذه اللجنة حصر الأخطاء التي جاءت في الترجمة, ووضع بيان بها مع التصويت.
وقد انتهت اللجنة إلى تصور عام وهو أن بيرك" جاهل باللغة العربية ومغزاها, ويتعمد الإساءة إلى الإسلام والمسلمين, وأنه يفتقد إلى الأمانة العلمية, التي يجب أن يتحلى بها عند تناول نص القرآن الكريم بالبحث والدراسة, ومن هنا وجدت أن ترجمة القرآن الكريم ساحة واسعة لنيل المغرضين من الإسلام والمسلمين فتفرغت تماما لهذا العمل.

حول این گفتگو ترجمه و اهمیت و مراحل صادر شدن ترجمه ها است و پیرامون ترجمه های گذشته مهمترین چیزهایی که در آنها مخلوط کردند از خطاها. مراد از ترجمه قرآن شرایط مترجم قرآن است و سختیها و مشکلات ترجمه قرآن که دکتر زینب عبدالعزیز این گفتگو را بیان کرده .
چگونگی شروع و کوشش فرد به ترجمه معانی قرآن کریم.
مستشرق فرانسوی –پیرامون قرآن و آنچه ملحق به قرآن می شود –چیزی که به نظر میرسد نزد ما شرکت در کمیسیون ترجمه قرآن برای آموزش آنچه جاک بیرک نوشته .
ترجمه معانی قرآن کریم با زبان فرانسوی
این کمیسیون بنا بر درخواست امام بزرگ شیخ ازهر مرحوم جاد الحق علی جاد تشکیل شد بعد از اثرات بزرگی که در سال 1993 برجای گذاشته بوداز انتقادات حادی که بر این آموزش شده بود وبرترجمه که همراه آن بود.و درخواست شیخ ازهر گذشته از این کمیسیون حصر خطاها ی که در ترجمه آمده بود و قرارداد بیان به آنها با دادن رای و نظر خود.
قصد کردند اهانت و بی ادبی به سوی اسلام و مسلمین و به همین دلیل تفقد و کوشش کردند که این تحقیق منتهی شد به اینکه در این کمیسیون بیرک ناآگاه به زبان و لغت عرب بوده و نتیجه اینکه واجب است آراستن به ترجمه نص قرآن را . واز اینجا می یابیم اینکه ترجمه قرآن کریم ساحه می باشد و امانت علمیه وسیع است برای رسیدن مغرضین از اسلام و مسلمین پس همه باید دست بکار شوند برای این عمل.(عمل ترجمه)

+ نوشته شده در  سه شنبه چهاردهم خرداد 1392ساعت 20:57  توسط زهرا دهقان  | 

مقاله القرآن وغضّ البصر من جانب الرجال والنساء صفحه 158 ,159 /طاهره نیکار

و لقد شاع فی وقت من الاوقات أن النظرة المباحة، و الحدیث الطلیق، و الاختلاط المیسور، و الدُعابة المَرِحَة بین الجنسین و الاطلاع علی مواضع الفتنة المخبوءَة... شاع أن کل هذا تنفیس و ترویح وإطلاق للرغبات الحبيسة، ووقاية من الكبت، ومن العقد النفسية، وتخفيف من حدة الضغط الجنسي، وما وراءه من اندفاع غير مأمون... ألخ.
شاع هذا على إثر انتشار بعض النظريات المادية القائمة على تجريد الإنسان من خصائصه التي تفرقه من الحيوان، والرجوع به إلى القاعدة الحيوانية الغارقة في الطين! ـ وبخاصة نظرية فرويد( ) ـ ولكن هذا لم يكن سوى فروض نظرية، رأيت بعيني في أشد البلاد إباحيّة وتفلّتاً من جميع القيود الاجتماعية والأخلاقية والدينية والإنسانية، ما يكذبها وينقضها من الأساس .
نعم. شاهدت في البلاد التي ليس فيها قيد واحد على الكشف الجسدي، والاختلاط الجنسي، بكل صوره وأشكاله، أن هذا كله لم ينته بتذهيب الدوافع الجنسية وترويضها. إنما انتهى إلى سعار مجنون لا يرتوي ولا يهدأ إلا ريثما يعود إلى الظمأ والاندفاع! وشاهدت الأمراض النفسية والعُقَد التي كان مفهوماً أنها لا تنشأ إلا من الحرمان، وإلا من التَلهّف على الجنس الآخر المحجوب، شاهدتها بوفرة ومعها الشذوذ الجنسي بكل أنواعه... ثمرة مباشرة للاختلاط الكامل الذي لا يقيده قيد ولا يقف عند حد؛ وللصداقات بين الجنسين تلك التي يباح معها كل شيء! وللأجسام العارية في الطريق، وللحركات المثيرة والنظرات الجاهرة؛ واللفتات الموقظة. وليس هنا مجال التفصيل وعرض الحوادث والشواهد، مما يدل بوضوح على ضرورة إعادة النظر في تلك النظريات التي كذبها الواقع المشهود

در برهه ای اززمان نگریستن وسخن گفتن وآمیزش وشوخ طبعی باجنس مخالف ونگاه کردن به بدن عریان همدیگر گسترش یافت.وعلت آن گشودن عقده های روانی وآزادی خواستهای وغرایز مهار گشته، بشری ودوری گزیدن از افسردگی سرکوب شدن وهمچنین دوری از عقده های روانی وکاهش فشارهای جنسی وآنچه از هیجان های ماورای آن بیان کردند.این رفتارها واندیشه در اثر گسترش وتوسعه بعضی از اندیشه ها ودیدگاههای مادی پدید آمده اندیشه هایی که مبنایش این بود که انسان از ویژگی وخصلتهایی که آن را از حیوان تمایز میسازد جدا است اندیشه هایی که باعث گشته انسان را به فطرت وغریزه حیوانی وصل کند بویژه دید گاه فروید این جز فرض بعضی از نظریه ها نبوده اما خودم شاهداین بودم که اوضاع کشورهای که بی بند وباری ولاابالی گری وبی قیدی از تمام ارزشهای اجتماعی واخلاقی ودینی وانسانی در آن گسترش فراوان بود این نظریه ها ودیدگاهها را تکذیب واز اساس رد می کندبله شاهد بود که کشوری که هیچ قید برای انواع آمیزش واختلاط راحت وبی حجابی نداشت نه تنها باعث رام کردن وارامش غرایز جنسی مردمان آن نگشته بلکه منجر به دیوانگی وبی بند وباری وهرج ومرجی گشته که هیچ گاه آرام وسیراب نمی گردد بلکه پیوسته در شور وهیجان می باشد شاهد بسی بیماریهای روحی وروانی بودم که ادعای گسترش آنهارا محروم بودن از غرایز جنسی آزاد بیان کرده بودند با وجود اینکه در این کشورها اشتیاق به جنس مخالف وهمچنین نشوز وهمجنس بازی در این کشورها بیشتر قابل رویت بود بنابراین این بیماریهاروانی منشا آن اختلاط بی حد وحصر با جنس مخالف میباشد ونه کنترل غرایز جنسی دوستی بین دوجنس مخالف که در ان همه چیز مباح می گردد وحجابها برداشته می شود عریان کردن بدنها برای هم مسیرها وحرکتهای هیجان انگیز ونگاه های نافذ واشاره های آشکار اثراتی در پی دارد که باید در ای نظریات ودیدگاههی تئوری که شواهد عینی آن را رد می کند باید تجدید نظر گردد.

حاجیه بیگم شریفی / مقاله القرآن وغضّ البصر من جانب الرجال والنساء صفحه 161و162
 گفتار قرآن و چشم پوشی کردن از سوی مردان وزنان
قالت: بينما نحن عند عائشة قالت: فذكرن نساء قریش و فضلهن فقالت عائشة – رضی الله عنها – ان لنساء قریش لفضلاً.
بنت شیبه کفت: در آن هنگام ما تزد عایشه بودیم که یادی از زنان قریش نمودیم.پس عیشه گفت :بدرستیکه برای زنان قریش فضیلتیست.
و انّی والله ما رایت افضل من نساءالأنصار، أشد تصديقاً لكتاب الله، ولا إيماناً بالتنزيل.
و به خدا سوگند من با فضیلت تر از زنان انصار ندیدم از لحاظ تصدیق کتاب خدا و ایمان به تنزیل کتاب محکمتر باشد.
لما نزلت في سورة النور: «وليضربن بخمرهن على جيوبهن» انقلب رجالهن إليهن يتلون عليهن ما أنزل الله إليهم فيها؛ ويتلو الرجل على امرأته وابنته وأخته، وعلى كل ذي قرابته.
هنگامی که آیه ((وزنان باید روسری های خود رابرروی سینه های خود بیندازند))نازل شد ، مردان به سوی زنان برگشتند و آنچه از سوی خدا برآنها نازل شده بود رابرزنان خود تلاوت نمودند، و مردی برزن و دتر و خواهرش وهمه ی نزدیکانش این آیه را خواند.
فما منهن امرأة إلا قامت إلى مرطها المرحل، فاعتجرت به تصديقاً وإيماناً بما أنزل الله من كتابه. فأصبحن وراء رسول الله o معتجرات كأن على رؤوسهن الغربان»( )
پس نماند از این زنان مگر که اقدام به باز کردن بقچه های خود کردند و باوسیله آن( بستن آن برسر خود )اقدام به تصدیق و ایمان به آنچه از کتاب خدا نازل شده بود نمودند، پس رفتند نزد پیامر در حالی که عمامه هایشان برسرهایشان بسته بودند
لقد رفع الإسلام ذوق المجتمع الإسلامي، وطهر إحساسه بالجمال؛ فلم يعد الطابع الحيواني للجمال هو المستحب، بل الطابع الإنساني المهذب.. وجمال الكشف الجسدي جمال حيواني يهفو إليه الإنسان بحس الحيوان؛ مهما يكن من التناسق والاكتمال. فأما جمال الحشمة فهو الجمال النظيف، الذي يرفع الذوق الجمالي، ويجعله لائقاً بالإنسان، ويحيطه بالنظافة و الطهارة في الحس والخيال.
قطعا ذوق جامعه اسلامی را رفعت داد و احساس آن را به زیبای پاکیزه کردد ، پس احساساتی که بالطبع حیوانی بود را نیکوکننده نشمرد، بلکه طبع و احساس انسانی را مایع تهذیب دانست...و زیبایی جسمی آشکارا انسان را به وسیله حس حیوانی به لغزش وا میدارد، هرگاه در نظم و کمال یابی هم باشد اما زیبایی شرم زیبایی پاکیزه ای است ،همان است که ذوق واستعداد زیبایی رابالامی برد ،و آن را لایق انسانی می کندو به پاکیزگی و طهارت در حس وخیال می پوشاند.
وكذلك يصنع الإسلام اليوم في صفوف المؤمنات. على الرغم من هبوط الذوق العام، وغلبة الطابع الحيواني عليه؛ والجنوح به إلى التكشف والعري والتنزي كما تتنزى البهيمة! فإذا هن يحجبن مفاتن أجسامهن طائعات، في مجتمع يتكشف ويتبرج، وتهتف الأنثى فيه للذكور حيثما كانت هتاف الحيوان للحيوان!
و اینچنین است چیزی را اسلام د ربین گروههای مومنین ساخته است . علی رغم اینکه سقوط ذوق عمومی و غلبه طبعهای حیوانی وبال و پر دادن به وسیله ان برای عریانگری و فسادگری آنچنان که خیوانات دارند!پس هنگامی که مطیعانه زنان در جامعه ایی که کشف حجاب و آشکار شدن انجام می شد قسمتهای فتنه انگیز بدنشان را پوشاندند، آهسته صدامیزدزن مردرا بطوری که مانند صدازدن حیوان حیوان دیگر رابود.
هذا التحشم وسيلة من الوسائل الوقائية للفرد والجماعة.. ومن ثم يبيح القرآن تركه عندما يأمن الفتنة .
در این زمان این جاه و حشمت دادن وسیله ای برای حفظ فرد و جامعه بود...و به همین دلیل قران ترک پوشش را هنگامی که گناه و فتنه نباشد مباح کرده است.
فيستثني المحارم الذين لا تتوجه ميولهم عادة ولا تثور شهواتهم وهم:
الآباء والأبناء، وآباء الأزواج وأبناؤهم، والإخوة وأبناء الإخوة، وأبناء الأخوات .. كما يستثني النساء المؤمنات: «أو نسائهن» فأما غير المسلمات فلا.
پس استثنا نموده است محارمی را که عادتا میل و توجه به محارم نمی کنند و شهواتشان بانگیخته نمی شود.و این محارم پدران و برادران وپسران برادر و پسران خواهر ... هستند که مانند زنان مومنین در آیه حجاب استثنا شده اند:  أو نسائهن» پس غیر مسلمانان جزء محارم نیستند.
لأنهن قد يصفن لأزواجهن وإخوتهن، وأبناء ملتهن مفاتن نساء المسلمين وعوراتهن لو اطلعن عليها. وفي الصحيحين: «لاتباشر المرأة المرأة تنعتها لزوجها كأنه يراها».. أما المسلمات فهن أمينات، يمنعهن دينهن أن يصفن لرجالهن جسم امرأة مسلمة وزينتها.. ويستثني كذلك «ما ملكت أيمانهن» قيل من الإناث فقط، وقيل: ومن الذكور كذلك.
زیرا آنان به همسران و برادران و فرزدان و اهل دین خودشان زیبایی جذاب وعورت زنان مسلمان را که از آن اطلاع پیدا کرده اند، توصیف می کنند و در کتاب صحیحین آمده است ((با زنانی که به مردانشان توصف می کنند مباشرت نکنید زیرا چنان است که انگارآن را می بیند.))...اما زنان مسلمان قطعا امینند ، دینشان را حفظ می کنند از اینکه بدن و زینت زن مسلمانی رادر حضور مردانشان توصیف کنند...و همچنین حجاب در برابر غلامان هم استثنا شدهه ، و شخصی می گوید منظور از ایمان در اینجا فقط کنیزان هستند. و کسی هم میگوید غلامان هم هستند.
لأن الرقيق لا تمتد شهوته إلى سيدته. والأول أولي… لأن الرقيق إنسان تهيج فيه شهوة الإنسان، مهما يكن له من وضع خاص؛ في فترة من الزمان.. ويستثني «التابعين غير أولى الإربة من الرجال».. وهم الذين لايشتهون النساء لسبب من الأسباب كالجب والعنة والبلاهة والجنون.. وسائر ما يمنع الرجل أن تشتهي نفسه المرأة. لأنه لا فتنة هنا ولا إغراء.. ويستثني «الطفل الذين لم يظهروا على عورات النساء».. وهم الأطفال الذين لا يثير جسم المرأة فيهم الشعور بالجنس. فإذا ميزوا، وثار فيهم هذا الشعور ـ ولو كانوا دون البلوغ ـ فهم غير داخلين في هذا الاستثناء.
بدلیل اینکه ضعیف تر نسبت به بزرگتر و مولای خودش شهوترانی نمی کند. ولی همان قول اول بهتر است ....چون ضعیفتر( غلام) هم انسان است و شهوت داردکه برانیختهمیشود. حتی اگر وضعیت خاصی داشته باشد در مقداری از زمان. ... و همچنین مردان اخته ای که نیاز شهوانی ندارند استثنا شده اند.و منظور از تابعین کسانی هستند که نسبت به زنان به دلیل ترس یا اخته شدن یا سفاهت و دیوانگی شهوتشان برانگیخته نمی شود.ودیگر مردان که نسب به زنان شوت دارند منع شده اند. چون زیرا دراین صورت فتنه ای نخواهد بود ...وهمچنین پسران که چیزی از عورت زنان درک نمی کنند استثنا شده اند...پس هنگامی کهبه تمیز رسیدند و این حس در آنها ظهور پیداکرد ، اگرچه الغ نشده باشند پس آنها در استثنا داخل نمی شوند.
وهؤلاء كلهم ـ عدا الأزواج ـ ليس عليهم ولا على المرأة جناح أن يروا منها، إلا ما تحت السرة إلى تحت الركبة. لانتفاء الفتنة التي من أجلها كان الستر والغطاء. فأما الزوج فله رؤية كل جسدها بلا استثناء.
همه انها غیر از شوهرانشان است که برآنها وهمسرانشان باکی نیست که همدیگر راببینند.جز دیدن زیر پایشان .به جهت برطرف شدن فتنه ای که به دلیل پوشش و پرده است. اماهمسر دیدن همسرش استثنایی نداذد.
ولما كانت الوقاية هي المقصودة بهذا الإجراء، فقد مضت الآية تنهى المؤمنات عن الحركات التي تعلن عن الزينة المستورة، وتهيج الشهوات الكامنة، وتوقظ المشاعر النائمة. ولو لم يكشفن فعلاً عن الزينة:
و قطعا مقصود از این جریان حفظ و نگهداری است ،و محققا آیه زنا مومن را از حرکاتی که زینت پوشده آنان راآشکار کند وموجب تهییج شهوت و بیدار شدن احساس خفته کند نهی نموده است و و اگر چه به صورت فعلی زینت را آشکار نکنند.
)وَلا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّ ( وإنها لمعرفة عميقة بتركيب النفس البشرية وانفعالاتها واستجاباتها. فإن الخيال ليكون أحياناً أقوى في إثارة الشهوات من العيان. وكثيرون تثير شهواتهم رؤية حذاء المرأة أو ثوبها، أو حليها، أكثر مما تثيرها رؤية جسد المرأة ذاته. كما أن كثيرين يثيرهم طيف المرأة يخطر في خيالهم، أكثر مما يثيرهم شخص المرأة بين أيديهم ـ وهي حالات معروفة عند علماء الأمراض النفسية اليوم ـ وسماع وسوسة الحلى أو شمام شذى العطر من بعيد. قد يثير حواس رجال كثيرين، ويهيج أعصابهم، ويفتنهم فتنة جارفة لا يملكون لها رداً.
و اینها برای معرفت عمیقیست برای ترکیب نفس بشری و انفعلات و خواهشهایش. پس خیال پردازی قطعا بیدار کننده قوه شهوت بطور آشکار است و حیلی ها براثر دیدن قسمتی از بدن یالباس یا حیله گری زنان شهواتشان بیشتر از زمانی که جسد زن را ببینند برانگیخته میشود.مانندآنکه بسیاری از آنان دور زنان با خیال خودشان می گردند بیشتراز کسانی هستند که زنان در پیش آنهایند (و این حلات در نزد علما به عنوان امراض نفسی معروف است ) و شنیدن صدای وسوسه انگیز یا بوی خوش از راه دور.بدرستیکه حواس مردان زیاد است و اعصاب آنه تحریک مس شود به طوری که آنها را دراین فتنه می اندازد که نمی توانند آن را رد کنند.

+ نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم خرداد 1392ساعت 15:1  توسط زهرا دهقان  | 

مقاله تأثير القرآن في اللغة صفحه 132 /مهین پرناک
وقضى رَبُّك ألا تعبدوا إلا إياه وبالوالدينِ إحساناً إمّا يَبلغنَّ عندَك الكبرَ أحدهما أو كِلاهما فلا تقلْ لهما أفٍّ ولا تنهرهما وقل لهما قَولاً كريماً. واخفض لهما جَناحَ الذُّلِّ من الرحمةِ وقل رب ارحمهما كما ربّياني صغيراً. ربكم أعلم بما في نفوسكم إن تكونوا صالحينَ فإنه كان للأوابين غفوراً.
وآتِ ذا القربى حقّه والمسكين وابن السَّبيل ولا تُبذِّرْ تبذيراً، إن المبذِّرين كانوا إخوانَ الشياطين وكان الشيطانُ لربهِ كفوراً، وإمّا تعرِضن عنهم ابتغاء رحمة من ربك ترجوها فقل لهم قولاً ميسوراً. ولا تجعل يَدَكَ مغلولة الى عُنقِك ولاتبسُطْها كل البسط فتقعد ملوماً محسوراً.
إن ربك يبسُط الرزق لمن يشاء ويقدِرُ إنه كان بعبادهِ خبيراً بصيراً.
ولا تقتلوا أولادكم خشية إملاق نحن نرزُقهم وإياكم إن قتلهم كان خِطأ كبيراً. ولا تقربوا الزنى إنه كان فاحشة وساء سبيلاً. ولاتقتلوا النفس التي حرَّم اللهُ إلا بالحق ومَن قتل مظلوماً فقد جعلنا لوليه سلطاناً فلا يسرف في القتل إنه كان منصوراً. ولا تقربوا مالَ اليتيم إلا بالتي هي أحسنُ حتى يبلغ أشُده. وأوفوا بالعهدِ إن العهدَ كان مسئولاً وأوفوا الكيل اذا كِلتم وزنوا بالقسطاس المستقيم، ذلك خير وأحسن تأويلاً.
ولا تقف ما ليس لك به علم، إن السمعَ والبصَرَ والفؤاد كلُّ أولئك كان عنه مسئولاً. ولا تمش في الأرض مرَحاً إنك لن تخرقَ الأرض ولنْ تبلغَ الجبالَ طولاً. وكل ذلك كان سيّئة عند ربك مكروهاً».
نقول: اذا هو قرأ هذه الآيات البيِّنات ثم تدبّرها وأحسن حَملها وتأويلها ولم يكن كِدرَ الحس ولا مريضَ الذوق، فإن أحرفها تسطع له من نور الأخلاق بما يرى فيه أمة تضجُّ في الحضارة وتختبط، ومدينة تضطرب في أهلها وتختلط، فلو أن أعضاء المجمع العالمي الفرنسي لعهدنا أرادوا مخاطبة أمتهم التي أوهاها الترَف بلينه، وأخذت في ظن الإثم بيقينه. و رقت فيها الأعراض وبدأ نسلها في الانقراض، وتغالت في وجوه المدح والذم، وسبح شرف أهلها يغتسل في الدم. وهبَّت فيها الرذائل بأنواعها، ورمتها كل أمة من أمم الأرض بدائها واسترسلت أخلاقَ الفتنة بين جراثيمها، و أوشك أن يتصل ما بين تقيها وأثيمها. واجتمعت فيها النقائض اجتماعَ جوار، لا اجتماع نفار، من الإلحاد والإيمان، والصلة والحرمان، والحب الذي هو كالدين والعبادة الى البغض الذي هو كالطبيعة والعادة، والائتلاف الذي ليس له تلاف، والإمساك الذي ليس له مِساك، الى غير ذلك مما هو ألوان صورتها الاجتماعية التي هرمِت وهي مع ذلک تتصابى، وعلمت وهي على ذلك تتغابى، قلنا: لو أن أولئك النفر أرادوا مخاطبة هذه الأمة على أن يتخوَّلوها بالموعظة، لما أصابوا في غرضهم أسدَّ ولا أحكم ولا أبلغ من تلك الآيات، يعرضونها على القوم فيبصرونهم صورة مجموعهم في مرآتها، ويعرِّفونهم مبلغ سيئاتهم من حسناتها؛ وينفضون إليهم جملة الحال في شبه الأيجاز النظري من كلماتها( ) فلو أن ذلك واقع ثم أثرت عن القوم هذه الموعظة ورواها التاريخ بعد الأمَدِ المتطاول، لما استطاع امرؤ ذو علم بالتاريخ وفلسفته أن ينكر أن المراد بها الأمة الفرنسية بعينها في القرن العشرين بعينه، وانظر أين ما بدأت

آیات 23 تا 38 سوره مبارکه إسراء
و پروردگار تو مقرر كرد كه جز او را مپرستيد و به پدر و مادر [خود] احسان كنيد. اگر يكى از آن دو يا هر دو، در كنار تو به سالخوردگى رسيدند به آنها [حتى‏] «اوف» مگو و به آنان پرخاش مكن و با آنها سخنى شايسته بگوى. (23) و از سر مهربانى، بال فروتنى بر آنان بگستر و بگو: «پروردگارا، آن دو را رحمت كن چنان كه مرا در خُردى پروردند.» (24) پروردگار شما به آنچه در دلهاى خود داريد آگاه‏تر است. اگر شايسته باشيد، قطعاً او آمرزنده توبه‏كنندگان است. (25)
و حق خويشاوند را به او بده و مستمند و در راه‏مانده را [دستگيرى كن‏] و ولخرجى و اسراف مكن. (26) چرا كه اسرافكاران برادران شيطانهايند، و شيطان همواره نسبت به پروردگارش ناسپاس بوده است. (27) و اگر به اميد رحمتى كه از پروردگارت جوياى آنى، از ايشان روى مى‏گردانى، پس با آنان سخنى نرم بگوى. (28) و دستت را به گردنت زنجير مكن و بسيار [هم‏] گشاده‏دستى منما تا ملامت‏شده و حسرت‏زده بر جاى مانى. (29)
بى‏گمان، پروردگار تو براى هر كه بخواهد، روزى را گشاده يا تنگ مى‏گرداند. در حقيقت، او به [حال‏] بندگانش آگاه بيناست. (30) و از بيم تنگدستى فرزندان خود را مكشيد. ماييم كه به آنها و شما روزى مى‏بخشيم. آرى، كشتن آنان همواره خطايى بزرگ است. (31) و به زنا نزديك مشويد، چرا كه آن همواره زشت و بد راهى است. (32) و نفسى را كه خداوند حرام كرده است جز به حق مكشيد، و هر كس مظلوم كشته شود، به سرپرست وى قدرتى داده‏ايم، پس [او] نبايد در قتل زياده‏روى كند، زيرا او [از طرف شرع‏] يارى شده است. (33) و به مال يتيم- جز به بهترين وجه- نزديك مشويد تا به رشد برسد، و به پيمان [خود] وفا كنيد، زيرا كه از پيمان پرسش خواهد شد. (34) و چون پيمانه مى‏كنيد، پيمانه را تمام دهيد، و با ترازوى درست بسنجيد كه اين بهتر و خوش فرجام‏تر است. (35) و چيزى را كه بدان علم ندارى دنبال مكن، زيرا گوش و چشم و قلب، همه مورد پرسش واقع خواهند شد. (36) و در [روى‏] زمين به نخوت گام برمدار، چرا كه هرگز زمين را نمى‏توانى شكافت، و در بلندى به كوه‏ها نمى‏توانى رسيد. (37) همه اين [كارها] بدش نزد پروردگار تو ناپسنديده است. (38)
می گوییم: هنگامی که این آیات روشن گر را خواند سپس در این آیات دقت کند و آنها را به شکل صحیح حمل و تأویل کند در حالی که حواس او آشفته نباشد و ذوقش سالم باشد. از کلمات این آیات نور اخلاق برای او روشن می شود، در آن امتی را می بیند که در شهر(تمدن) فتنه و فساد ایجاد کردند و ملتی سردرگم و شهری بهم ریخته را ملاحظه خواهد کرد. در صورتی که اعضای شورای جهانی فرانسه بخاطر عهد و پیمان ما رسیدگی به این ملت را خواستند که تجمل و رفاه آنها را تضعیف کرده بودند و وجودشان را فکر گناه گرفته بود و اموال مردم به سرقت رفت و انقراض نسلشان آغاز شد و در وجوه ستایش و تهمت غافلگیر شدند، و شرف و عزت ملتشان تصرف و در خون شسته شد. انواع رذیلت به آنها بخشیده شد، و هر ملتی از ملل همتش را در انجام رذایل روی زمین شروع کرد و و خلق فتنه گری را بین مردم شهرها فراهم کردند و نزدیک بود که بین متقیان و گنهکاران ارتباط برقرار شود. در مجمع جهانی برای از بین بردن برخی از افراد اجتماع کردند نه همه مردم از کفر و ایمان ، رسیدن و محرومیت، عشق و دوست داشتن مثل دین و عبادت است و کینه و نفرت مثل طبیعت و ماده، و درخشندگی که برایش نابودی نیست و خودداری کردن که برای آن حد و مرزی نیست به غیر از آنچه که رنگهای تصور اجتماعی فرسوده شد و به همراه تصورات اجتماعی فرو ریخت و دانستی که آن تصورات اجتماعی پنهان شد، می گوییم کسانی که خواستند به این امت رسیدگی کنند باید نصیحت شوند تا هدفشان بدون عیب و نقص باشد و محکم تر و رساتر از این آیات نیست و قومی که از این آیات روی می گردانند تصور اجتماعشان ( نتیجه روی گردانی) را در آینه می بینند و میزان گناهانشان را از نیکی هایشان می شناسند و به سوی ایشان جمله حالیه که کلماتش فراگیری است را سوق می دهد. اگر این سوق دادن واقع شود سپس موعظه در مردم اثر کند و تاریخ موعظه را بعد از مدت طولانی روایت کند تا مردان صاحب علم تاریخ و فرانسه توانایی نیابند انکار بکنند چون مراد از ملت فرانسه همه مردم آن در قرن دهم می باشد. ببینید که چگونه شروع شد و پایان یافت.
مقاله تأثير القرآن في اللغة صفحه 134و135/
و قد كان العرب على حال يتوهم فيها كلُّ قبيل منهم أنه أسلمُ فطرةً في اللغة وأبينُ مذهباً في البيان، لأنهم لا يجدون من ذلك إلا أمثلة ترجع الى القدرةُ وتختلف باختلافها، ولايجدون المثال الفطري الكامل الذي تُقاس إليه الفطرة والعجزُ في ذلك قياساً لايلتاث( ) ولا يختلف، ولا يحطُّ من صنف حقُّه أن يزاد فيه، ولا يزيد في صنف حقُّه أن يحطّ منه.
ومن أعضل الأمور وأشدها التباساً أن يكون امرؤٌ من الناس قادراً على أن يقيس ببيانه، أو علمه بمذاهب البيان - قدرة أقوام وعجزهم في أمر معنوي كاللغة، متى كانت مذاهبهم الى أنواع من الاختلاف في القدرة والعجز، وخاصة اذا كان أمر اللغة فيهم الى السليقة والفطرة، فإن من ينتصب لذلك وإن أراد أن يَسقط، وحاول أن لا يحول - فهو لابد مخطىء تعيين المراتب في المقدار الفاضل، وتعيين ما يقابلها في المقدار المفضول، ثم مخطىء في تمييل الحكم بين المقدارين، ولا يجيء من رأيه إلا بما تعرض فيه الخصومة أو تطول، لأن قياس مثل ذلك من الفطرة لايتهياً إلا بعمل يحتوي كلَّ دقائقها وما يمكن أن تبلغ اليه من الكمال المطلق الذي هو الحدُّ الأعلى في طبيعة تركيبها، و مثل هذا لا یکون البتة من انسان نیزل علی حکم هذه الفطرة نفسهاء لان فاقد الشيء لايعطيه، ولأن قابل الكمال لا يكون في نفسه حداً للكمال، ومن أجل هذا كان رسول الله o مع أنه أفصح ذي لسان وأبلغُ ذي لبّ، لا يقاس كلامه بالقرآن، ولا يقع منه إلا كما يقع سائر الكلام، مع أنه بين كلام الناس الغاية التي ليس بعدها ما يقال فيه إنه بعدها، كما ستقف عليه في موضعه.
فيلزم من ذلك أن يكون القياس الذي أشرنا اليه أمراً فوق الطبيعة وليس فوقها إلا أمرالله، وهو القائل عز وجل:
«
ولقد ضرَبنا للناس في هذا القرآن مِنْ كلِّ مثل لعلَّهم يتذكرون قرآناً عربياً غير ذي عِوَج لعلهم يتقون».
وينبغي لك أن تطيل النظر في قوله تعالى: «غير ذي عِوَج» وتقف على موقع هذا الفصل من الآية، وتتأمل لفظة (العِوَج) فضل تأمل، فإنك لا تثير دفائنها البيانية إلا اذا حملتها على ما ذهبنا اليه. فتراها تصف القرآن بأنه فطرةُ هذه الفطرةِ العربية نفسها. وإنها لكلمة من الوصف الإلهي ترجح في موقعها بالكلام الإنساني كله.
فقد وضح لك أنه لو لا القرآن وأسراره البيانية ما اجتمع العرب على لغته، ولو لم يجتمعوا لتبدّلت لغاتهم بالاختلاط الذي وقع ولم يكن منه بد، حتى تنتقض الفطرة وتختبل الطباع، ثم يكون مصير هذه اللغات الى العفاء لا محالة، إذ لايخلفهم عليها إلا من هو أشدُّ منهم اختلاطاً وأكثرُ فساداً، وهكذا يتسلسل الأمر حتى تستبْهِم العربية فلا تبين - وهي أفصح اللغات - إلا بضرب من إشارة الآثار، وتنزل منزلة هذا (الهيرو غليف) الذي قبره المصريون في الأحجارِ وأحيَته هذه الأحجار.
وذلك معنى من أبين معاني الإعجاز، إذ لا تجده اتفق في لغة من لغات الأرض غير العربيه، وهو لم يتفق لها إلا بالقرآن، ولقد كان أسلوبه البياني الذي جمع له العرب هو الذي اقتضى ما أحدثه العلماء بعد ذلك من تتبع اللغات وتدوينها ورواية شواهدها، والتحمُّلِ لها؛ فكان صنيعهم صلة بين اللغة وبين العلوم التي أفرغت عليها من بعد، لأن لغةً من اللغات لاتحيا ولا تموت إلا بحسب اتصالها بمادة العلم الذي به حياة أهلها وموتهم، وهي لايلبسها العلم إلا اذا كانت قشيبة محكمةً، لا تضيق عن أنواعه وفروعه ولا يخلقها الاستعمال.
وإنما شباب هذه الحياة اللغوية أن تكون اللغة لينة شديدة كما يكون كمال الإنسان بقوة الخلق والخلق: وهذا وجه لو لم يقمها عليه القرآن لما استقامت أبداً، ولا وقفت على طريقه، ولا تلاقى فيه آخرها بأولها، لما أومأنا إليه.
وسنزيد هذا المعنى بياناً إن شاء الله.
ويبقى وجه آخر من تأثير القرآن في اللغة، وهو إقامة أدائها على الوجه الذي نطقوا به، وتيسير ذلك لأهلها في كل عصر، وإن ضعفت الأصول واضطربت الفروع، بحيث لو لا هذا الكتاب الكريم لما وجد على الأرض أسود ولا أحمر يعرف اليوم ولا قبل اليوم كيف كانت تنطق العرب بألسنتها وكيف تقيم أحرفها وتحقق مخارجها.
وهذا أمرٌ يكون في ذهابه ذهاب البيان العربي جملتهِ أو عامته، لأن مبناه على أجراس الحروف واتساقها، ومداره على الوجه الذي تؤدى به الألفاظ، وأنت قدترى الضعفاء الذين لايحكِمون منطقَهم وما يصنعون بالأساليب المدمَجة والفِقر المتوثِّقة إذا هم تعاطوها فنطقوا بها، حتى ليصير معهم أجود الكلام في جزالته وقوة أسره وصلابة معجمِهِ إلى الفسولة والضعفِ، وإلى البرد والغثاثة، كأنما يموت في ألسنتهم موتاً لا رحمة فيه...
لا جَرَم أن اللغة التي يذهب منها ذلك لاينطق بها إلا على الحكاية السقيمة، ولا جرم أن بعض السقم يدفع إلى بعضه، وأن جملة ذلك تفضي إلى الموت.
فهذه معان سامية غريبة انفردت بها العربية، ولولا القرآن ما كانت فيها وما ينبغي لها بكلام غيره؛ إذ ليس في غيره ما يبلغ أن يكون حدّاً للكمال اللغوي في الفطرة، فيتعلق بمثل أثره في العرب وأحوالهم وتاريخهم، أو يقع من ذلك على مقدار مقسوم، أو يكون له فيه حق معلوم.
)قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَن يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لاَ يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْض ظَهِيراً(
صدق الله العظيم، ومن أصدق من اللهِ قيلا؟
و عربها به گونه¬ای بودند که هر کدام از قبائل گمان می¬برد که از بقیه از لحاظ فطری در گفتار و بیان بهترین و فصیح¬ترین می¬باشد. زیرا در گفتار خویش و در لغت خود چیزی جز آنچه که به توان و نیرو بر می¬گردد نمی یافتند و با اختلاف قدرت هر قبیله¬ای زبان و لغتش نیست متفاوت بود. و فطرت و غریزه کامل که هر غریزه و فطرتی توسط آن سنجیده می¬شود را نمی¬یافتند. و نقطه ضعف این مورد که هیچ معیاری که اشتباه شود یا اینکه قابل زیادت و نقصان باشد را نمی¬یابند.
و از جمله مشکل ترین اموری که دارای بیشترین پیچیدگی و ابهام می باشد این است که شخصی توانا باشد تا بتواند با فصاحت و لغت خویش توانایی یا عجز ملتی را ازلحاظ لغوی بسنجد چه زمانی شیوه و روش آنان در تبیین قدرت و عجز باشد بخصوص که موضوع لغت در بینششان سلیقه¬ای و فطری می باشد و هر کسی که به این امر گماشته شود اگر چه بخواهد که سقوط کند و سعی کند که دگرگون نشود پس ناگزیراست که در تعیین بهترین مرتکب خطا گردد و در مقابل آن مقداری که قابل تایید است انتخاب کند. و اگر بین این دو مقدار حکم کند ، اشتباه کرده است و از رای وی نتیجه¬ای جز راه دشمنی یا زیاده روی نخواهد داشت زیرا استدلالی که از سرشت باشد جز با عملی دقیق و کمال مطلق همراه نیست و این عمل دقیق نمی¬تواند از طرف یک انسان عادی باشد برای اینکه شخصی که خود فاقد فطرت و سرشت دقیق و بالا است نمی تواند این عمل را بدست آورد و کسی که خودش نقص دارد و به کمال و رشد نیازمند است نمی¬تواند خودش حد و مرز کمال را تعیین کند.از این جهت با وجود اینکه پیامبر (ص) فصیح ترین و شیوا ترین و رسا ترین مردمان خردمنددر گفتار بود اما سخنانش با قآن مقایسه و ارزیابی نمی شود و با آن همانند بقیه لغت ها رفتار می شود با اینکه سخنان گوهروارش بالاتر از همه ی لغت ها است که هیچ فصاحتی نمی تواند با آن برابری کند.
بنابراین لازم است استدلال و مقایسه ای که قبلا در موردش صحبت کردیم باید ماورای طبیعت باشد و بالاتر از آن جز امر خداوند متعال چیز دیگری نیست همان گونه که در قرآن کریم می-فرمایند:
«
ایه قرآن »
شایسته است که در فرمایش پروردگار متعال «غیر ذی عوج» دقت نظر کنید و نیک بیندیشید و بر قسمتی از این آیه واقف شوید و تامل کنید در لفظ «عوج»یعنی کجی و ناراستی و به دتقت تامل و نگرش کنید در این صورت اگر بر آنچه که بیان کرده ایم عمل کنی می توانی بیان و بلاغت مخفی آن را بر انگیزی وبه جوشش در آوری خواهی دید که قرآن را اینگونه توصیف می کند که خود این قران خالق و پدید آورنده فطرت عرب زبانان است . و همانا قرآن کلمه ای است وصف اللهی که بر تمام کلام مردمان برتری دارد.
بنابراین برایت روشن گردید اگر قرآن و راز و رمز بیانش نبود همه مردم اتفاق نظر بر لغت آن نداشتند و اگر جمع نمی شدند لغتهایشان درهم آمیخته می شود و برای همدیگر قابل درک نبود و در این صورت فطرت¬ها از بین می¬رفت و طبع و ذوق مشوش و پریشان می گشت.در نتیجه لغتهای قبائل رو به زوال می¬رفت و جز کسی که بیشتر اهل اختلاط و اشتباه بود. این لغت را حفظ نمی¬کرد و همچنین این موضوع پیش می رفت به حدی که عربها در حد حیوانات از لحاظ لغت سقوط می-کردند و بیان و فصاحتشان از بین می¬رفت در حالی که گفتارشان و لغت¬هایشان شیواترین لغتها¬ست و به جایی از تنزل می¬رسند مثل «الهیر و غلیفـ» که مصریان آن¬را در سنگ دفن کردند و سنگها باعث بیداریش و زنده¬شدنش شوند.و این نشان¬دهنده اینکه روشن¬ترین معانی اعجاز است زیرا هیچ لغت و زبانی جز زبان عربی متفق نبود و با زبان عربی جز در قرآن اتفاق نظر نداشت و راه و روش بیانی که عربها بر آن اتفاق نظردارند سبب شد که بعدها علماء لغتها را دنبال و آنها را تدوین و گردآوری نمایند.و شواهد آنها را روایت کنند. و کارشان ارتباط بین لغت و علوم بود که بعدها به سوی آن روی آوردند زیرا که هیچ لغتی از لغات زنده و فنا نمی شودمگر بر حسب ارتباطش با علوم که اهل و اقوامش توسط آن زندگی کردند و هیچ گاه علم آن را در بر نمی گیرد مگر لغتی محکم و استوار باشد از انواع و گوناگونی علم به تنگ نمی آید و کثرت استعمال آنرا کهنه نمی سازد.
و به طور قطع جوانی و سرزندگی این لغت این است نرم و در عین حال محکم و استوار باشد همان طور که کمال انسان بستگی به نیروی خلق و خوی و آفرینش دارد.
و این وجهی است که اگر قرآن لغت را بر اساس آن بر پا نداشته بود هیچگاه ماندگار نمی شود و هیچ گاه به این راه و روش که آن اشاره کردیم نمی رسید و این موضوع را آشکار خواهیم کرد اگر بخواهد {انشا الله}
و یک وجه دیگر از تاثیر قرآن بر لغت باقی می ماند و آن استواری ادایش بر روشی که به آن نطق می کردند و میسر بودن آن برای اهلش در تمام دورها و اگر اصول و فرویش سست می شد هیچ امری در کره زمین یافت می شد که بداند عربها چگونه تلفظ می کردند؟و سخن می گفتند و مخارج حروفش و صحبت کردنش چگونه بود.
و این امری است که در راه و روشش دقیقا راه و روش بیان عربی بطور کلی دنبال می کند برای اینکه آنرا بر پایه آهنگ حروف و ترکیباتش بر پا کرده است.محور آن بر اساس ادای الفاظ است و تو خواهی دید که تهیدستانی که منطقشان را تحکیم نمی کنند و چگونه با راه و روش آشفته و درهم پیچید و فقر پایدار رفتا می¬کندو اگر مورد خطاب قرار گیرند توسط آن الفاظ خویش با هم تعادل می کنند تا اینکه بهترین کلام از لحاظ جزالت و صلابت رو به افول و خاموشی و سردی می¬گراید و در نتیجه در کامهایشان فنا می شود و چه فنا شدنی.
و بی تردید چنین لغتی از آن چیزی جز داستان ضعیف و سست و بیمار و بی پایه بر نخواهد آمد و بدون شک که یک ضعف و بیماری دیگری را در پی خواهد داشت که همی منجر به مرگ می¬شود.
و این معانی بلند و استوار است که عرب¬ها منحصر به آن شدند و اگر قرآن نبود به این حد کمال نمی¬رسید و فقط در حد زبان عربی و عرب و احوالشان و بقایع تاریخشان محدود می گشت و یا به بعضی از آن تعلق می گرفت یا اینکه یک قسمت مشخصی از آن را بیان می کرد.
«
آیه قرآن»

مقاله صياغة القرآن واسلوبه  / صفحه 145و144  /معصومه ابراهيمي

صياغة القرآن
صياغة القرآن هي صناعة الوحي، لا يد لغيره في صياغته، لا في نَضْد ألفاظه ولا في نظم معانيه، فكان لفظاً ومعنىً هو صنيع الوحي المباشر، لا غير.
ذلك أنّه كلام الله - بصريح القرآن( ) - ولا ينسب كلامٌ إلى أحد حتّى يكون هو ناظمه ومؤلّفه في صياغة كلام. )سَنُقْرِئُكَ فَلاَ تَنسَى(( )
على أنّه مما قرأه الله على النبيّ )إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ* فَإِذَا قَرَأنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ(( )
والقراءة وكذا التلاوة إنّما تنصبّ على الكلام المنتظم، لا مجرّد إلقاء المعاني.
كما أنّ النبيّJ كان يقرأ القرآن ويتلوه على أصحابه، ولا قراءة ولا تلاوة إلاّ فيما يحكيه من لفظ وعبارة، لا مجرّد بيان المعاني، ليكون اللفظ له، وإلاّ كان كلاماً له يتكلّم به، حكايةً للمعاني فحسب.
وفي كثير من تعابير القرآن دلالة واضحة على أنّه من صنيع الوحي ليس غير، فهناك لفظة «قل» وردت صدر آيات، ولا يَحسُن إذا كان من إنشاء النبىّ ومن صياغته. إذ كان يجب عليه حينذاك أن يقول: أمرني ربّي أن أقول.
وهناك الكثير من العتاب والخطاب، موجّه إلى النبيّ بصيغة خطاب( )، فلو كان من إنشائه، لوجب أن يكون بصيغة المتكلم.
وغير ذلك من قرائن ودلائل ظاهرة بل صريحة على أنّ القرآن بجملته - لفظاً ومعنى - من صنيع السماء وليس من دونها.
أضف إلى ذلك: أنّه معجزة الإسلام الخالدة، وأنّه يعجز البشر- أيّاً كان، النبيّ أو غيره - أن يأتوا بمثله، والتحدّي لا يخصّ المعنى، وإنّ للفّظ ونظمه ونضده، قسطاً وافراً في هذا التحدّي، فلو كان للنبيّ أن يأتي بمثل نظم القرآن وأسلوبه البديع، لكان من المستطاع نقض التحدّي على يد بشر.
على أنّا لا نجد في كلام النبيّJ ولا غيره من أمراء البيان كالإمام أميرالمؤمنينA ما يضاهي القرآن أو يماثله في صياغة البيان.
صياغة القرآن
تدوین قرآن صنعت وحی است ، وچاره ای نیست در تدوین ان از غیر ونه در الفاظش ونه در نظم معانیش پس لفظ ومعانی هر دو صنعت وحی هستند ونه غیر ان
 
براستی ان کلام خداست به تصریح قران وبه کس دیگری نسبت داده نمیشود .
وقرائت وهمچنین تلاوت ان به کلام منتظم نسبت داده میشود نه مجرد القائ معانی قران را میخواند وبر یارانش تلاوت میکرد نه تنها قرائت ویا فقط تلاوت هردو را باهم پیامبر انجام می داد هم لفظ وهم معنا-   ودر بسیاری از تعبیر های قرانی دلالت واضحه است برای کسی که در صنعت وحی است نه برای غیر ان ودر این جا لفظ قل برگردانده میشود به ابتدای ایات ونیکو نیست زمانی انشا پیامبر باشد وکسی که ان را تدوین میکند زمانی که واجب است بر او اینکه بگویید امرنی ربی وان اقول  

ودر اینجا سرزنش وخطاب بسیار است که پیامبر را مورد خطاب قرار داده پس واجب است به صیغه متکلم باشد
وازظواهر ودلایل قران به دست می اید که قران هم از نظر لفظ وهم معنا از سوی خداست وغیر ان نیست .
واضافه میشود به ان اینکه قران معجزه جاوید اسلام است که از طرف خدا وبه وسیله پیامبر بر مردم نازل شده است وهیچ کس نمیتواند مثل ان را بیاورد وتحدی به ان فقط اختصاص به معنا ندارد بلکه شامل لفظ ونظم ونضده ان میشود .
قران قابل مقایسه با هیچ کلام وسخنی نیست واین فرمایش حضرت علی ( ع ) است از پیامبر ( ص )

مقاله صياغة القرآن واسلوبه صفحه 145و146/زهرا هراتیان
وذكر الإمام بدر الدين الزركشي: أنّه نقل بعضهم عن السمرقندي( )حكاية ثلاثة أقوال في المنزل على النبيّJ:
أحدها - وهو الرأي السائد- أنّ النازل هو اللفظ والمعنى معاً، حسب صريح تعبير القرآن.
ثانيها: أنّ جبرائيل إنّما نزل بالمعاني خاصّة، وأنّ النبيّJ هو صاغها في صياغة اللسان العربي المبين. نظراً لقوله تعالى:)نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِين * عَلَى قَلْبِكَ(( ) وقوله: )فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ(( ) بزعم أنّ الذي يعيه القلب هو المعنى دون اللفظ الذي يخصّ مدرك السمع.
ثالثها: أنّ جبرائيل هو الذي كان يفرغها في قوالب الألفاظ بلسان عربيّ مبين، ثمّ كان يلقيها على النبيّJ. ومن ثَمَّ كان أهل السّماء استمعوا إلى قرآن جبرائيل، وجعلوا يقرأونه بالعربيّة.
ولا مستند لهذا القول سوى ما روي من نزول القرآن جملةً إلى السماء الدنيا أو الرابعة، ثُمَّ نزل تدريجاً على رسول اللهJ في طول عشرين سنة.( )
قال الجويني ( ): الوحي على قسمين: أحدهما أن يأمر الله جبرائيل بأن يقول للنبيّ Jافعل كذا، أو أنّ الله أمر بكذا. فكان جبرائيل يتلقّى المعنى ويلقيه على قلب النبيّ.
الثاني: أن يقول له: اقرأ على رسول اللهJ بكذا، فهذا يُلقيه بلفظه الذي كان يتلقّاه، من غير تبديل. كما كان الملوك يكتبون الرسائل ويرسلونها على أيدي الرسل فيُوصلونها من غير تصرّف أو تغيير.

امام بدرالدین زرکشی ذکر کرد: که همانا بعضی از عرب ها از سمرقندی سه حکایت و قول را در مُنزل (نازل شده) بر نبی (ص) نقل کرده اند : یکی از آن اقوال که آن رأی درست و پیشگام است که نازل لفظ و معنا با هم است بر اساس تعبیر صریح قرآن .
دومین قول » همانا جبرئیل فقط معانی را آورد و نبی (ص) قرار داد آن معانی را در ساختار زبان عربی مبین ، این قول ناظر به دو آیه است : « نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِين * عَلَى قَلْبِكَ» وقول خداوند : «فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ» ؛ به گمان اینکه می فهمد قلب معنا را نه لفظ که الفاظ به قوه شنوایی اختصاص دارد .
سومین قول : همانا جبرئیل کسی است که معانی را در قالب های الفاظ عربی مبین می ریخت ، سپس الفاظ را بر نبی (ص) القاء می کرد و از اینجا اهل آسمان قرآن را از جبرئیل می شنیدند و آن را به عربی می خوانند.
و برای این قول سوم مستندی نیست غیر از آن چیزی که روایت شده از نزول همه قرآن به آسمان دنیا یا آسمان چهارم ، سپس تدریجاً بر رسول خدا(ص) در طول بیست سال نازل شده .
گفت جوینی : وحی بر دو قسم است ، یکی از آن دو اینکه امر می کند خدا به جبرئیل که بگوید به نبی (ص) عمل کن این گونه یا اینکه خدا امر می کند به این کار ، پس جبرئیل معنا را دریافت می کند و به قلب پیامبر (ص) القاء می کند .
قسم دوم : اینکه خدا می گوید به جیرئیل بخوان بر رسول خدا (ص) این گونه و این القاء قرآن به لفظش است که همان طور که جبرئیل الفاظ را می گیرد همان طور به نبی (ص) منتقل می کند بدون تغییر و تبدیل . همچنان که پادشاهان می نوشتند نامه ها را و ارسال می کردند آنها را بدست فرستادگان ، پس می رساندند آنها را بدون تصرف و تغییر .
مقاله صياغة القرآن واسلوبه صفحه 146/سكينه نعمتي تازه كند

مقاله صياغة القرآن واسلوبه صفحه 146-البته در فایل pdf صفحه189 می باشد:
قال جلال الدين السيوطي - بعد نقل كلام الجويني ـ: والقرآن من قبيل الثاني، كان يتلقّاه جبرائيل بلفظه ويُلقيه على النبيّ كما تلقّاه من غير تصرّف فيه، لا في لفظه ولا في معناه. ولم يجز له إلقاء المعنى فقط. والسرّ في ذلك: أنّ المقصود من القرآن، التعبّد بلفظه، وراء التعبّد بالعمل بمعناه. ولأنه دليل الإعجاز، فلا يستطيع أحد أن يأتي بلفظ يقوم مقامه، لا جبرائيل ولا غيره. وأنّ تحت كلّ حرف منه مقاصد لا تحصى، فلا يقدر أحد أن يأتي بدله بما يشتمل عليها( ).
قال الرزقاني: وقد أسف بعض الناس فزعم أنّ جبرائيل كان ينزل على النبيّJ بمعاني القرآن، والرسول يُعبِّر عنها بلغة العرب. وزعم آخرون أنّ اللفظ لجبرائيل وأنّ الله كان يوحي إليه المعنى فقط. وكلاهما قول باطل أثيم، مصادم لصريح الكتاب والسنّة والإجماع، ولا يُساوي قيمة المداد الذي يكتب به. وعقيدتي أنّه مدسوس على المسلمين في كتبهم، وإلاّ فكيف يكون القرآن حينئذ معجزاً واللفظ لمحمّد ولجبرائيل؟! ثمّ كيف تصحّ نسبته إلى الله واللفظ ليس لله؟!( )
قال جلال الدين السيوطي - بعد نقل كلام الجويني ـ: والقرآن من قبيل الثاني، كان يتلقّاه جبرائيل بلفظه ويُلقيه على النبيّ كما تلقّاه من غير تصرّف فيه، لا في لفظه ولا في معناه. ولم يجز له إلقاء المعنى فقط. والسرّ في ذلك: أنّ المقصود من القرآن، التعبّد بلفظه، وراء التعبّد بالعمل بمعناه. ولأنه دليل الإعجاز، فلا يستطيع أحد أن يأتي بلفظ يقوم مقامه، لا جبرائيل ولا غيره. وأنّ تحت كلّ حرف منه مقاصد لا تحصى، فلا يقدر أحد أن يأتي بدله بما يشتمل عليها( ).
Jقال الرزقاني: وقد أسف بعض الناس فزعم أنّ جبرائيل كان ينزل على النبيّ بمعاني القرآن، والرسول يُعبِّر عنها بلغة العرب. وزعم آخرون أنّ اللفظ لجبرائيل وأنّ الله كان يوحي إليه المعنى فقط. وكلاهما قول باطل أثيم، مصادم لصريح الكتاب والسنّة والإجماع، ولا يُساوي قيمة المداد الذي يكتب به. وعقيدتي أنّه مدسوس على المسلمين في كتبهم، وإلاّ فكيف يكون القرآن حينئذ معجزاً واللفظ لمحمّد ولجبرائيل؟! ثمّ كيف تصحّ نسبته إلى الله واللفظ ليس لله؟!( )
جلال الدین سیوطی-بعد از نقل سخن جوئینی- می گوید: قرآن از قبیل دومی (نوع دوم) است قران بطور لفظی بر جبرائیل القاء می شد و او نیز همانگونه که بر او القاء شده بود بدون اینکه در آن تصرفی داشته باشد(تغییری ایجاد کند) بر نبی مکرم اسلام(ص) القاء می کرد و جایز نیست بر او القاء معنا به تنهایی و سری که در ان هست اینست که: مقصود در قرآن تعبد به الفاظ قران غیر از تعبد و عمل به معنای آن است و همان دلیل اعجاز قرآن است پس کسی نمی تواند لفظی را جانشین آن معنا بیاورد،نه جبرئیل و نه غیر او، و هر حرفی از آن اهداف بی شماری را در پی دارد پس کسی قادر نیست که بدلی را که مشتمل بر آن هست بیاورد .
زرقانی می گوید: متأسفانه برخی مردم گمان می کنند جبرائیل معانی قرآن را بر پیامبر(ص) نازل کرد و رسول (ص) از آن معانی بوسیله لغت عربی الفاظ را ساخته. گروه دیگر گمان می کنند که الفاظ از جبرئیل است و خداوند به او فقط معانی را وحی نمودده است و هردوی این اقوال باطل و خلاف بوده و با صریح کتاب و سنت و اجماع در تضاد اند ،وارزش مداد با کسی که می نویسد بوسیله آن مساوی نیست.
به عقیده من معنا بر مسلمانان در نوشتهایش(الفاظ قرآن) پنهان شده است ،در غیر این صورت قران چطور می تواند معجزه باشد در حالی که لفظ به محمد(ص) و به جبرئیل نسبت داده شود؟! همچنین چطور صحیح است قرآن را به خدا نسبت دهیم درحالی که لفظ از خدا نیست.

مقاله صياغة القرآن واسلوبه صفحه 146و147/عاليه اميدي شورجه
أمّا الآيات التي استند إليها زاعم هذا الرأي، فلعلّها على عكس مطلوبه أدلّ! ذلك أنّ المراد بالقلب في الآية هو شخصيّة الرسول الباطنة، الآهلة لتلقّي الوحي من عندالله، وليس هذا العضو الصنوبري الكامن في الصدور، حيث إنّ أجهزة الإدراك عندنا لم تُعدَّ لاستلام هكذا تلقّيات ممّا وراء المادّة، وإنّما تعمل في إطار محدود.
ونظير هذه المحدوديّة في المادة، الأمواج اللّاسلكيّة تتلقّاها أجهزة خاصّة بذلك، تلقّياً بنفس الألفاظ وحتّى الصور والأشكال والألوان من مكان بعيد، ممّا لايمكن تلقّيها بهذا الحسّ الظاهري العادّي.
وهكذا النفوس المستعدّة تستأهل لإدراك أمور تعجز الأحاسيس العاديّة عن إدراكها مادامت على كثافتها الأولى ولم تبلغ لطافتها المتناسبة مع الملأ الأعلى.
على أنّ الآية من سورة الشعراء)نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ* عَلَى قَلْبِكَ...*بِلِسَان عَرَبِيٍّ مُبِين(( ) ناصّة على أنّ النازل من عندالله وعلى يد أمينه جبرائيل، هو هذا القرآن بنصّه ولفظه العربّي المبين. فالآية على عكس مطلوب المستدلّ أدلّ.

اما آياتي كه صاحب اين نظريه، به آنها استناد كرده است، شايد (بتوان گفت) بر عكس و خلاف خواسته و نظريه او، دلالت بيشتري دارد؛ و آن به اين دليل است كه مراد از قلب در اين آيه همان شخصيت رسول باطني است، كه شايستگي دريافت وحي از جانت خداوند را دارا مي باشد و اين عضو صنوبري شكل در سينه ها قرار دارد نيست. چرا كه اندام ادراكي و احساسي كه ما داريم (خداوند به ما داده)، براي ادراك و دريافت اين نوع از تلقي ها و پيام هاي ماوراء ماده آماده نشده است و فقط در چهار چوب محدودي كار مي كند. و نظير اين محدوديت در ماده، امواج بي سيم است كه وسايل خاصي مي تواند آن ها را دريافت و پيام گيري نمايد، دريافتي با خود الفاظ و حتي صورت ها و شكل ها و رنگ هايي از جاي دور از چيزهايي كه با اين حس ظاهري عادي و معمولي دريافت آن ممكن نيست (براي ادراك اموري كه حواس عادي از ادراك آن عاجز و همچنين نفس هاي آماده، شايستگي پيدا مي كنند) تا اموري كه حواس معمولي (تا وقتي كه ماديت اوليه خود را دارند و به لطافت متناسب با عالم بالا دست نيافته اند) دريافت كنند.

مقاله صياغة القرآن واسلوبه صفحه  150/ سرور عباسی
اللّهم إلاّ أن تكون الكتابة شخصيّة في نحو الرسائل المتبادلة بين الناس.
أمّا أسلوب الخطابة فيختلف عن ذلك تماماً، حيث المراعى فيه هي حالة المخاطبين المشافهين ممّن شهد المحضر فحسب، ويجوز الاعتماد على قرائن منفصلة عن الكلام، تكون حاضرة ومشهودة لدى المشافهين.
كما ويكثر في أسلوب الخطابة، الالتفات والتنقّل والمداورة في لحن البيان، الأمر الذي لاينبغي في كتابة العلوم والمعارف على أيّ حال.
ففي قوله تعالى - حكاية عن العزيز ـ )يُوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هذَا وَاسْتَغْفِرِي لِذَنبِكِ إِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخَاطِئِينَ(( ) مداورة في لحن الخطاب، تبدو عجيبة، فهو في كلام واحد، يوجّه خطابه أوّلاً إلى يوسف يستمليه ويسترعي جانبه، ثمّ إلى زليخا يعاتبها ويوبّخها، اعتماداً على قرينة المشافهة والخطاب.
كما وقد يفاجأ بالكلام عن شخص أو أشخاص لا سابقة لذكرهم في المقال.
قوله تعالى:) عَبَسَ وَتَوَلَّى* أَن جَاءَهُ الاعْمَى* وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُ يَزَّكَّى( إلى قوله: )وَأَمَّا مَن جَاءَكَ يَسْعَى* وَهُوَ يَخْشَى* فَأَنتَ عَنْهُ تَلَهَّى.
اسلوب قرآن، اسلوب گفتاری است نه اسلوب نوشتاری. دراین جا تفاوت زیاد است بین اسلوب گفتاری و اسلوب نوشتاری. در اسلوب نوشتاری انسجام و سازگاری بین تعابیر و جملات و ترکیب ها در نظر گرفته می شود و هماهنگی در سبک بیان ظاهر می باشد. برای این که اسلوب نوشتاری بر اصل موضوع بحث تکیه دارد ، بدون آن که از آن موضوع خارج شود و التفات (برگشت کلام) در ساختار کلام وجود ندارد و به جز قرائن متصل به چیزی تکیه نمی کند.برای این که در آن هماهنگی کلمات وجود دارد.به طور کلی سمت وسوی هماهنگی عبارات برای عموم قرائت کنندگان اعم از حاضرین و غایبین و آیندگان می باشد.برای این که غالبا ساختار جملات و ترکیب کلمات این چنین است و به صورت قضایای حقیقیه است که تا ابد جریان دارد و هر کس که به طور عموم داخل در وصف موضوع باشد را شامل می شود.مگر این که نوشتار شخصی باشد مانند نامه هایی که بین مردم ردوبدل می شود. اما اسلوب گفتاری از تمام این جهات متفاوت است .تنها وضعیت مخاطبانی در نظر گرفته می شود که به طور شفاهی در حین خطاب حضور دارند از این رو برای گوینده جایز است بر قرینه های جدا از کلام اعتماد ورزد که نزد مخاطبانش حاضر است .همچنین در اسلوب گفتاری ،التفات و انتقال و تغییر در لحن کلام زیاد است .به هرحال کاری که در اسلوب نوشتاری در علوم و معارف شایسته نیست . و از این گونه است قول خداوند متعال که حکایتی است از عزیز مصر( یوسف اعرض عن هدا و استغفری لذنبک انک کنت من الخاطبین) تغییر در لحن خطاب در یک کلام به طور عجیبی ظاهر می شود.در اولین خطاب به یوسف از سر میل و دلجویی و رعایت جانبداری توجه می کند ،سپس خطاب به سوی زلیخا از سر نکوهش و توبیخ بر می گردد که با تکیه بر قرینه ی شفاهی و حضوری می باشد . غض بصر من جانب الرجال و النسا قرآن و فروخواباندن دیده از طرف مردان و زنان.
مقاله صياغة القرآن واسلوبه صفحه 150 / زهرا فتحي
وعلى أيّة حال فإنّ مذهب القول بقدم القرآن، إنّما يعني: أزليّة صفة كونه تعالى متكلّما، نظير صفة القدرة والعلم والحياة، وأنّ ما يبرز إلى الوجود عبر الزمان من مظاهر قدرته تعالى وعلمه وحكمته، فإنّما هي تجليّات لذلك الأصل القديم.
وأين هذا من القول بأنّ صياغة القرآن ـ في نظم جُمله وتراكيبه ـ هي من صنع الرسول o؟!
أسلوب القرآن
أسلوب القرآن أسلوب خطاب لا أسلوب كتاب! هناك الفارق كبير بين أسلوب الخطابة وأسلوب الكتابة.
فأسلوب الكتابة يستدعي انسجاماً والتئاماً بين التعابير والجُمَل والتراكيب، واتّساقاً ظاهراً في نمط البيان. وليكون مركّزا على صلب موضوع البحث، من غير خروج ولا التفات في صياغة الكلام، ولا يعتمد سوى القرائن الحافّة المتّصلة، ليدلّ عليها مساق الكلام. والعمدة: اتّجاه سياقة التعبير نحو عامّة القارئين، الموجودين والغائبين ومن يأتي على مرّ العصور، ليكون الغالبُ على صياغة الجمل والتراكيب الكلاميّة، أن تكون على نحو القضايا الحقيقية، الجارية مع الأبد، والشاملة لكلّ من تلبّس بوصف الموضوع على العموم.

روش قرآن روش خطابی است نه روش کتابی وقرقهای بزرگی بین اسلوب خطاب وکتاب وجود دارد . اسلوب کتابة بین جملات وتعابیر انسجام وتناسب وجود دارد وسازگار با سبک وشیوه بیان است وبر (قسمت اصلی ) موضوع بحث ثابت است بدون اینکه خارج شود وبدون اینکه توجه کند در دستور بیان وفقط به قرائن متصله اعتماد می کمد برای اینکه به روش کلام دلالت می کند وعمده موضع گیری تعبیر به نحو عموم قرائت کنندگان حاضر وغائب وکسانیکه درعصرهای بعد می آیند برای اینکه غالب در فرمول جمله وترکیبهای زبان این است که در مورد مسائل واقعی، برای همیشه در حال انجام است، وشامل هر کسی که موضوع را به نحو عموم برگردانده است.

مقاله صياغة القرآن واسلوبه صفحه 155 /شیرین حسین آبادی2

فعلى هذه الرواية يكون المراد من «الناس» الذين حاولو الفشل بالمسلمين، هم نُعيم بن مسعود وركب من عبد قيس دسّهم أبوسفيان لتجبين المسلمين.
وأمّا «الناس» الذين قد جمعوا الجموع، فهم أبوسفيان وأعوانه( ).
هكذا سَرْد حوادث يُهْمَلُ فيها اسماء أبطالها، إنّما يحسن إذا كانوا معروفين عند مشافهة الخطاب، لا فيما إذا أريد تسجيلها ضمن كتاب.
وأمثال ذلك في القرآن كثير في كثير، الأمر الذي يؤكّد على أنّ اُسلوبه أسلوب خطاب لا أسلوب كتاب.
وجانب أهمّ نلمسه في القرآن بكثرة، هو جانب حديثه عن قضايا تبدو - في ظاهرها حسب التنزيل ـ شخصيّة، ترجع إلى أناس معهودين عند الخطاب، وليست من القضايا الحقيقيّة العامّة ذوات الشمول.
مثلاً عند ما يخاطب كفّار قريش العتاه، يقاطعهم بصراحة:)قُلْ يَاأَيُّهَا الْكَافِرُونَ* لاَ أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ* وَلاَ أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ( ( )
فكما أنّ عبادته o للأصنام ممتنعة، في جميع الأحوال، كذلك يقاطعهم أنّ عبادتهم لله تعالى ـ وهم على تلك الحالة من العتوّ والضلال ـ ممتنعة أبداً.
ومن المعلوم: أن ليس المقصود من الخطاب كلّ كافر على الإطلاق، وعلى مرّ الأيّام، بل كفرة عتاة وجحدة طغاة، كانوا يجابهون الدعوة بكلّ لجاج وعناد.
فهي قضيّة شخصيّة خاصّة بالمشافهين حال الخطاب، وليست حقيقيّة عامّة ذات الشمول.
قال سيدنا العلامة الطباطبائي في قوله تعالى:)إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ ءَأَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لاَيُؤْمِنُونَ(( ) ـ: هؤلاء قوم ثبتوا على الكفر وتمكّن الجحود من قلوبهم، ممّن عاندوا ولجّوا في مجابهة الدين، حتّى أفنتهم الحرب في بدر. إذ لايمكن اطّراد مثل هذا التعبير بشأن جميع الكفّار، وإلاّ لانسدّ باب الهداية، والقرآن ينادي بخلافه. وهكذا وقع مثل هذا التعبير في سورة يس المكّيّة. كما أنّ المراد من )الَّذينَ آمنُوا(فيما أطلق في القرآن ـ من غير قرينة ـ هم السابقون الأوّلون من المسلمين، خصّوا بهذا الخطاب تشريفاً.

بنا بر این روایت منظور از «الناس»کسانی هستند که سعی در شکست مسلمانان دارند و انان ،نعیم بن مسعود و رکب از عبد قیس هستند که ابو سفیان انان را فریب داد تا مسلمانان را بترسانند.
و اما «الناس»که به شکل جمع الجموع امده ،انان ابوسفیان و یارانش هستند .
این چنین قران حوادث را شرح تفصیلی میدهد تا نامهای قهرمانان در ان اهمال شود (معلوم نباشد)،بدرستیکه نیکوست وقتی که شناخته شده اند و مورد خطاب شفاهی قرار می گیرند نه اینکه بخواهیم در خلال کتاب ان را ثبت و ظبط کنیم .
و مانند این مورد در قران بسار زیادنند ،امری که تاکید بر این دارد که اسلوب و روش ان روش خطاب است نه روش کتاب .
و مهمترین جنبه و بعدی که ان را بسیار در قران لمس می کنیم ان جنبه سخن گفتن از قضایای است که آشکار می کند _ظاهرا بر اساس چیزی است که نازل شده -و امر شخصی است و به مردمی که در نزد خطاب مد نظر بودند بر می گردد و از قضایای حقیقی عمومی که همه را شامل شود نیست .مثلا قران وقتی کفار سرکش قریش را مورد خطاب قرار می دهد با قاطعیت و صراحت می فرماید:«قل یا ایها الکافرون -لا اعبد ما تعبدون -و لا انتم عابدون ما اعبد »
گویی که عبادت پیامبر (ص) برای بتها در تمام حالات محال است ،همچنین که عبادت کفار برا ی خداوند در حالیکه سرکش و در گمراهی هستند همیشه محال است .
و معلوم و آشکار است که با گذشت زمان منظور از خطاب همه ی کفار به شکل مطلق نیست ،بلکه منظور کفاری است که سرکش و بسیار طغیانگر هستند که با تمام لجاجت و دشمنی با دعوت پیامبر (ص)مقابله می کنند .
و این یک قضیه ی شخصی و شفاهی است که مورد خطاب قرار گرفته و قضیه ی حقیقی عمومی که همه را شامل شود نیست .علامه طباطبایی در مورد این آیه :«ان الذین کفروا سواء علیهم ءانذرتهم ام لم تنذرهم لا یومنون» می فرمایند.
و اما [مراد از" الذين كفروا" كدام دسته از كفارند؟
اينكه منظور از اين كفار كدام دسته از كفارند؟ احتمال مى‏رود منظور، صناديد و سردمداران مشركين قريش و بزرگان مكه باشند، آنهايى كه در امر دين عناد و لجاجت بخرج داده، و در دشمنى با دين خدا از هيچ كوشش و كارشكنى كوتاهى نكردند، تا آنجا كه خداى تعالى در جنگ بدر و ساير غزوات تا آخرين نفرشان را هلاك كرد.
مؤيد اين احتمال تعبير (يكسان است چه ايشان را انذار بكنى و چه نكنى) است، چون اگر بخواهيم مورد گفتگوى در اين جمله را همه طبقات كفار بدانيم، ملتزم باين شده‏ايم كه باب هدايت بكلى مسدود است، و اصلا آمدن پيامبر اسلام سودى بحال هيچ كافرى ندارد، و حال آنكه قرآن كريم ببانگ بلند بر خلاف اين گواهى ميدهد.
علاوه بر اينكه اين تعبير در دو جاى قرآن آمده، يكى اينجا، و يكى در سوره يس، و سوره يس در مكه، و سوره بقره در اوائل هجرت و قبل از جنگ بدر نازل شد، پس بنظر قريب مى‏رسد كه مراد همان كفار مكه باشند، و اصلا در هر جاى قرآن كه تعبير (الذين كفروا) آمده، مراد كفار مكه‏اند، كه در اوائل بعثت با دعوت دينى مخالفت مى‏كردند، مگر آنكه قرينه‏اى در كلام باشد، كه خلاف آن را برساند، نظير تعبير به (الذين آمنوا)، كه بزودى خواهيم گفت: هر جا در قرآن مطلق و بدون قرينه آمده باشد، مراد از آن مسلمانان مكه، يعنى دسته اول از مسلمين است، كه بچنين خطابى تشريفى اختصاص يافته‏اند، مگر آنكه قرينه‏اى در كلام، خلاف آن را اثبات كند. (

+ نوشته شده در  دوشنبه سیزدهم خرداد 1392ساعت 14:57  توسط زهرا دهقان  |